Phương pháp chăm sóc và kiêng cữ khi bị thủy đậu
Hiện nay tại Miền Bắc đang xuất hiện nhiều bệnh nhân bị thủy đậu. Để chăm sóc người bệnh thủy đậu đúng cách, TS.BS Nguyễn Văn Lâm – Trưởng khoa Truyền nhiễm BV Nhi TƯ đã có những chia sẻ về cách chăm sóc khi mắc loại bệnh này…
Phương pháp chăm sóc và kiêng cữ khi bị thủy đậu
Di chứng của bệnh thủy đậu
Bình thường, thủy đậu là bệnh lành tính. Nhưng bệnh cũng có khả năng gây biến chứng nguy hiểm như: viêm màng não, xuất huyết, nhiễm trùng huyết, nhiễm trùng nốt rạ, viêm mô tế bào, viêm gan… Một số trường hợp có thể gây mất mạng nếu người bệnh không được chữa trị kịp thời.
Viêm phổi do thủy đậu, tương đối ít khi xảy ra hơn, nhưng rất nặng và rất khó chữa.
Viêm não do thủy đậu cũng xảy ra, không hiếm: sau thủy đậu trẻ bỗng trở nên vật vã, thúc đẩy, nhiều lúc kèm theo co giật, hôn mê. các trường hợp này có thể mang biến chứng thần kinh lâu dài: bị điếc, chậm tiến triển, động kinh v.v…
Người mẹ bị bệnh thủy đậu lúc đang có em bé có khả năng sinh con bị dị tật bẩm sinh sau này.
Chăm sóc bệnh nhân bị thủy đậu
Vì là bệnh lây qua đường hô hấp và tiếp xúc trực tiếp với dịch nốt phỏng nên lúc trẻ bị thủy đậu, việc Thứ nhất là các bậc cha mẹ nên phương pháp ly trẻ tại nhà cho tới khi khỏi hẳn. bổ sung thêm vitamin C, nhỏ mũi 2 lần/ngày cho trẻ. Mặc quần áo vải mềm, thấm hút mồ hôi và đặc biệt chú ý tới việc bảo đảm vệ sinh da cho trẻ để tránh xảy ra biến chứng. Giữ bàn tay cho trẻ thật sạch, lúc cần tiếp xúc người bệnh thủy đậu thì phải mang khẩu trang. Sau lúc tiếp xúc phải rửa tay ngay bằng xà phòng. Đặc biệt những nữ giới đang mang bầu cần tuyệt đối tránh tiếp xúc với bệnh nhân.
Lưu ý: Tránh khiến vỡ các nốt thuỷ đậu vì dễ gây bội nhiễm và có khả năng tạo thành sẹo tồn tại dài lâu.
Nằm trong phòng riêng, thoáng khí, có ánh sáng mặt trời, thời gian biện pháp ly là khoảng 7 đến 10 ngày từ khi bắt đầu phát hiện bệnh (phát ban) cho đến khi các nốt phỏng nước khô vảy hoàn toàn.
Sử dụng các vật dụng sinh hoạt cá nhân riêng: khăn mặt, cốc, chén, bát, đũa.
Vệ sinh mũi họng hàng ngày bằng dung dịch nước muối sinh lý 0,9%.
Thay quần áo và tắm rửa hàng ngày bằng nước ấm sạch.
Nên mặc quần áo rộng, nhẹ, mỏng.
Đối với trẻ em:
– Nên cắt móng tay cho trẻ, giữ móng tay trẻ sạch hoặc có thể dùng bao tay vải để bọc tay trẻ nhằm tránh di chứng nhiễm trùng da thứ phát do trẻ gãi gây trầy xước các nốt phỏng nước.
– Ẳn các đồ ăn mềm, lỏng, dễ tiêu, uống nhiều nước, nhất là nước hoa quả.
– Dùng dung dịch xanh Milian (xanh Methylene) để chấm lên các nốt phỏng nước đã vỡ.
– Trường hợp sốt cao, có thể dùng các thuốc hạ sốt hết đau bình thường nhưng phải theo căn dặn của thầy thuốc, có thể dùng kháng sinh trong trường hợp nốt rạ bị nhiễm trùng: nốt rạ có mủ, tấy đỏ vùng da xung quanh.
Nếu người bệnh cảm thấy: Khó chịu, lừ đừ, mệt mỏi, co giật, hôn mê hoặc có xuất huyết trên nốt rạ nên đưa đến ngay các cơ sở y tế để được theo dõi và điều trị.
Phòng bệnh thủy đậu
Cho dù bệnh có khả năng lây lan khẩn trường trong cộng đồng, nhưng bây giờ đã có cách thức chủ động để phòng ngừa bệnh thủy đậu, đó là chủng ngừa bằng vắc-xin. Đối với trẻ từ 12 tháng tuổi tới 12 tuổi, tiêm 1 liều và liều thứ 2 nên tiêm thêm cách liều đầu tiên 6 tuần trở đi hoặc trong khoảng 4 – 6 tuổi để gia tăng công dụng phòng bệnh và giảm việc bị bệnh thuỷ đậu trở lại mặc dù trước đó đã tiêm phòng. Đối với trẻ trên 13 tuổi, thanh niên và người lớn, tiêm 2 liều phương pháp nhau hoàn hảo là sau 6 tuần.
Những suy nghĩ kiêng cữ sai trái lúc bị bệnh thủy đậu thường có là:
Kiêng nước
Khi bị thủy đậu lắm đối tượng tuyệt đối kiêng nước, không sờ, đụng tay vào nước dưới mọi hình thức. Thậm chí không rửa tay trước lúc ăn hay sau khi đi vệ sinh, mồ hôi tay ra nhớp nháp thì lấy giấy khô lau sạch.
Nhiều người nghĩ rằng sử dụng gel rửa tay khô để tránh nước thì sẽ nhanh hết bệnh. tuy vậy nhưng, lúc bị thủy đậu không phải ngày một, ngày hai khỏi ngay được. Nếu kiêng nước trong ngần đó thời gian thì tay, chân sẽ rất mất vệ sinh khiến vi khuẩn tích tụ, gây bệnh.
Kiêng gió
Kiêng gió cũng là một quan niệm sai thường được áp dụng với người bị thủy đậu. Thông thường, người mắc bệnh phải ở trong phòng kín, che chắn cẩn thận đến mức khó chịu lúc có việc cần ra ngoài.
Nếu những ngày nhiệt độ mát, sự ổn định chuyện kiêng gió trở nên đơn thuần, nhưng thậm chí khi trời nóng bức, nhiều người thà chấp nhận toát mồ hôi còn hơn nhiễm gió.
Kiêng tắm
Với chủ trương kiêng nước, kiêng gió, chuyện tắm gội của người bị thủy đậu lại càng bị cấm triệt để nhằm phòng di chứng. Tuy nhiên, không không quá nhiều trường hợp vì kiêng quá kỹ gây ra hiện tượng bị viêm nhiễm tại các vết mụn nước (do tình trạng mất vệ sinh, khó chịu nên gãi gây trầy xước các mụn nước).
Rất nhiều người mắc bệnh nặng hơn do vết thương bội nhiễm, vi khuẩn tấn công tăng thêm thời gian điều trị, thậm chí gây ảnh hưởng đến tính mạng. Các bạn hoàn toàn có thể lau rửa, tắm nhanh và nhẹ nhàng bằng nước ấm để rửa sạch mồ hôi mỗi ngày.
Ẳn kiêng
Bệnh nhân thủy đậu nên tránh kiêng khem một cách thái quá vì trong thời gian bị bệnh đồng nghĩa với việc sức chịu đựng đang bị suy giảm nghiêm trọng. Vì vậy, bạn nên duy trì chế độ ăn cân đối, giàu dinh dưỡng, bổ sung vitamin A, C, kẽm để nâng cao hệ miễn dịch.
Kiêng chỗ đông người
Thủy đậu là bệnh truyền nhiễm có khả năng lây qua đường không khí hoặc tiếp xúc với bệnh nhân. Trong thời gian bị bệnh, bệnh nhân cần tránh đến những nơi đông người. vấn đề này giúp người bệnh ổn định, không lây nhiễm các loại bệnh khác vì sức chịu đựng khi này rất kém, song song tránh lây bệnh cho mọi đối tượng xung quanh.
Kiêng sờ, gãi mụn nước
Những mụn nước thủy đậu làm cho người bệnh khó chịu, ngứa ngáy. tuy nhiên, bạn tuyệt đối không được gãi hoặc làm vỡ các mụn nước vì chúng có thể để lại sẹo và lây lan sang các vùng da xung quanh. Với trẻ nhỏ, gia đình nên nhắc nhở trẻ không sờ, gãi vào các mụn nước, vệ sinh thân thể sạch sẽ, cắt móng tay và cho bé mặc đồ rộng rãi, tránh cọ xát.
Kiêng đồ nếp, đồ tanh
Trong quá trình chuẩn bị bữa ăn cho bệnh nhân thủy đậu, cần tránh các đồ nếp, đồ tanh vì chúng có thể khiến cho các nốt mụn sưng tấy nhiều hơn. Ngoài ra, người bệnh thủy đậu cần giữ lại tối đa ăn đồ chiên xào lắm dầu mỡ và chất cay nóng.
Cách đơn giản để có bộ móng tay khỏe đẹp
Với những mẹo nhỏ dưới đây, bạn có thể hoàn toàn nói lời tạm biệt với bộ móng tay yếu và dễ gãy trước đây của mình!
C1: Không ngâm nước quá lâu
Khi đề cập đến vấn đề có một bộ móng tay khỏe đẹp, rất nhiều chuyên gia da liễu khuyên rằng, bạn không nên để móng tay tiếp xúc quá nhiều với nước, bởi nước có thế sẽ làm mềm móng tay của bạn. Nếu phải tiếp xúc với quá nhiều nước, lớp nền của móng tay sẽ nở ra khi nước ngấm vào, và sau đó sẽ co lại khi nước bay hơi hết, khiến lớp nền của móng tay sẽ mỏng manh và khiến bạn dễ bị bật móng hơn. Để tránh không để móng tay tiếp túc với quá nhiều nước, nên nhớ luôn đeo găng thay cao su khi rửa chén và hạn chế thời gian tăm nước nóng hoặc thời gian bơi lội.
C2: Dũa móng tay đúng cách
Bạn dũa móng tay như thế nào hoàn toàn có thể quyết định việc bạn có bộ móng đẹp và khỏe hay không. Đầu tiên, bạn sẽ cắt móng tay bằng dụng cụ bấm móng tay trước, sau đó, sẽ tạo hình móng tay bằng một chiếc dũa móng tay mềm. Bạn nên dùng loại dũa móng tay mềm, thay vì loại dũa móng tay bằng kim loại vì dũa kim loại có thể sẽ khiến vùng da quanh móng của bạn gồ ghề hơn. Dũa móng tay theo một chiều chính là chìa khóa để bạn có một bộ móng tay khỏe đẹp. Đưa đi đưa lại dụng cụ dũa móng tay có thể sẽ làm yếu phần rìa của móng thay và khiến vùng da xung quanh dễ bị rách và bong ra hơn.
C3: Bổ sung biotin
Biotin là một loại vitamin tan trong nước, là loại dưỡng chất duy nhất được chứng minh là có tác dụng làm khỏe móng tay. Trong một nghiên cứu, các nhà nghiên cứu đã kiểm tra ảnh hưởng của biotin lên những phụ nữ thường xuyên bị gãy móng tay và thấy rằng, khoảng 25% số phụ nữ có độ dày móng tay tăng lên, giảm tình trạng nứt tách móng và nhìn chung là giảm tình trạng gãy móng sau 6-9 tháng. Bạn cũng nên nhớ rằng, tóc và móng có rất nhiều điểm tương đồng, tức là nếu bạn bổ sung dưỡng chất cho móng, thì tóc của bạn cũng sẽ được cải thiện, và ngược lại. Mặc dù biotin là một chất không có tác dụng phụ, nhưng bạn cũng nên kiểm tra thật kỹ với bác sỹ trước khi sử dụng biotin hàng ngày.
C4: Tránh tiếp xúc với các chất hóa học
Các loại sơn móng tay yêu thích của bạn, sơn acrylic và các chất tẩy sơn móng tay đều có chứa rất nhiều chất hóa học gây hại cho móng tay, khiến móng thay khô, mỏng và dễ gãy hơn. Nếu bạn muốn móng tay của mình khỏe hơn, thì bạn nên tránh các loại sơn móng thay dạng gel, keo acrylic sử dụng để gắn móng, dung dịch aceton hoặc dung dịch tẩy sơn móng tay. Hãy tránh tiếp xúc với bất cứ chất hóa học nào gây kích ứng với móng tay, bởi móng tay của bạn có thể sẽ bị tổn thương do tiếp xúc với chất hóa học.
C5: Dưỡng ẩm cho vùng da biểu bì
Mặc dù thợ sửa móng tay có thể nói điều ngược lại, nhưng trên thực tế, không có lý do gì khiến bạn cắt đi lớp biểu bì ở gần móng tay cả. Lớp biểu bì này thực chất là một phần của da và và có nhiệm vụ quan trọng là bảo vệ móng thay của bạn. Ngoài ra, việc cắt đi lớp biểu bì ở gần móng tay có thể sẽ dẫn đến nhiễm trùng, hình thành các đường lằn, đường trắng ở móng tay và nhiều vấn đề khác về móng. Nếu bạn không hài lòng về lớp biểu bì da gần móng tay của bạn, hãy yêu cầu thợ làm móng nhẹ nhàng ấn chúng vào bằng một dụng cụ bằng gỗ, thay vì cắt chúng đi bằng bấm móng tay. Để giữ lớp biểu bì quanh móng luôn khỏe mạnh, hãy chú ý thường xuyên dưỡng ẩm vùng da này bằng các loại tinh dầu dành riêng cho lớp biểu bì.
C6: Cho móng tay thời gian nghỉ ngơi
Rất nhiều chị em thường cố gắng giữ cho lớp sơn móng tay lưu lại càng lâu càng tốt. Nhiều chị em thậm chí còn không thể chịu được khi sơn móng tay bắt đầu tróc ra và ngay lập tức, sẽ ra cửa hàng để phủ lên đó một lớp sơn mới. Tuy nhiên, việc lớp sơn móng tay lưu lại quá lâu trên móng sẽ gây tổn thương rất lớn đến sự khỏe mạnh của móng và gây ảnh hưởng đến móng tay nói chung. Kể cả những loại sơn móng tay an toàn nhất cũng có thể khiến móng của bạn khô, mỏng và dễ gãy hơn nếu lưu lại trên móng quá lâu. Để có một bộ móng khỏe đẹp, hãy tẩy sạch lớp sơn móng tay sau 5 ngày và để móng tay của bạn nghỉ trong 5 ngày tiếp theo, sau khi sơn móng lại lần nữa.
C7: Thực hiện chế độ dinh dưỡng lành mạnh
Một trong số những yếu tố quan trọng để giúp bạn có một bộ móng tay khỏe là duy trì chế độ dinh dưỡng lành mạch. Các loại thực phẩm như việt quất chứa rất nhiều các chất chống oxy hóa có thể bảo vệ các tế bào cơ thể khỏi sự tấn công của các gốc tự do, trong khi các loại rau có lá màu xanh sẽ cung cấp lượng sắt mà bạn cần để có bộ móng khỏe. Hạnh nhân giàu magie cũng rất tốt để giúp móng luôn mịn mượt và canxi trong sữa là chất khoáng quan trọng để giúp móng phát triển. Để có bộ móng tay chắc khỏe nhất, hãy phối hợp sử dụng dầu cá, vitamin D và dầu dừa vào trong chế độ ăn của bạn.
C8: Chăm sóc móng tại nhà.
Cũng giống như việc thỉnh thoảng bạn đắp mặt nạ để dưỡng da mặt, móng tay của bạn cũng cần được chăm sóc như vậy. Bạn có thể sử dụng một số sản phẩm dưỡng ẩm móng, các sản phẩm chuyên dụng dành cho móng dễ gãy và dễ tổn thương hoặc có thể áp dụng các phương pháp đơn giản để chăm sóc móng tại nhà. Ví dụ như, nếu móng tay bạn bị vàng, bạn có thể sử dụng nước chanh và baking soda, nếu móng tay của bạn rất khô, bạn có thể ngâm móng tay của bạn trong dầu ôliu.
C9: Luôn luôn cắt móng tay
Mặc dù bạn sẽ muốn có một bộ móng đủ dài và được tạo hình đẹp, nhưng tốt nhất, nếu bạn muốn móng tay của mình luôn khỏe, thì bạn không nên để móng mọc quá dài. Móng càng dài, nguy cơ bị tổn thương hoặc chấn thương tại móng sẽ càng lớn. Móng tay ngắn sẽ ít có nguy cơ bị gãy hơn và cũng sẽ dễ chăm sóc móng hơn. Tuy nhiên, bạn cũng không nên để móng tay quá ngắn.
C10: Đến gặp bác sỹ da liễu
Nếu sau tất cả những cách trên, móng tay của bạn vẫn dễ gãy và không khỏe lên được, thì bạn nên tới gặp bác sỹ chuyên khoa da liễu. Bác sỹ chuyên khoa sẽ kê cho bạn một vài sản phẩm chăm sóc móng đặc biệt có thể giúp móng tay của bạn khỏe hơn.
C1: Không ngâm nước quá lâu
Khi đề cập đến vấn đề có một bộ móng tay khỏe đẹp, rất nhiều chuyên gia da liễu khuyên rằng, bạn không nên để móng tay tiếp xúc quá nhiều với nước, bởi nước có thế sẽ làm mềm móng tay của bạn. Nếu phải tiếp xúc với quá nhiều nước, lớp nền của móng tay sẽ nở ra khi nước ngấm vào, và sau đó sẽ co lại khi nước bay hơi hết, khiến lớp nền của móng tay sẽ mỏng manh và khiến bạn dễ bị bật móng hơn. Để tránh không để móng tay tiếp túc với quá nhiều nước, nên nhớ luôn đeo găng thay cao su khi rửa chén và hạn chế thời gian tăm nước nóng hoặc thời gian bơi lội.
C2: Dũa móng tay đúng cách
Bạn dũa móng tay như thế nào hoàn toàn có thể quyết định việc bạn có bộ móng đẹp và khỏe hay không. Đầu tiên, bạn sẽ cắt móng tay bằng dụng cụ bấm móng tay trước, sau đó, sẽ tạo hình móng tay bằng một chiếc dũa móng tay mềm. Bạn nên dùng loại dũa móng tay mềm, thay vì loại dũa móng tay bằng kim loại vì dũa kim loại có thể sẽ khiến vùng da quanh móng của bạn gồ ghề hơn. Dũa móng tay theo một chiều chính là chìa khóa để bạn có một bộ móng tay khỏe đẹp. Đưa đi đưa lại dụng cụ dũa móng tay có thể sẽ làm yếu phần rìa của móng thay và khiến vùng da xung quanh dễ bị rách và bong ra hơn.
C3: Bổ sung biotin
Biotin là một loại vitamin tan trong nước, là loại dưỡng chất duy nhất được chứng minh là có tác dụng làm khỏe móng tay. Trong một nghiên cứu, các nhà nghiên cứu đã kiểm tra ảnh hưởng của biotin lên những phụ nữ thường xuyên bị gãy móng tay và thấy rằng, khoảng 25% số phụ nữ có độ dày móng tay tăng lên, giảm tình trạng nứt tách móng và nhìn chung là giảm tình trạng gãy móng sau 6-9 tháng. Bạn cũng nên nhớ rằng, tóc và móng có rất nhiều điểm tương đồng, tức là nếu bạn bổ sung dưỡng chất cho móng, thì tóc của bạn cũng sẽ được cải thiện, và ngược lại. Mặc dù biotin là một chất không có tác dụng phụ, nhưng bạn cũng nên kiểm tra thật kỹ với bác sỹ trước khi sử dụng biotin hàng ngày.
C4: Tránh tiếp xúc với các chất hóa học
Các loại sơn móng tay yêu thích của bạn, sơn acrylic và các chất tẩy sơn móng tay đều có chứa rất nhiều chất hóa học gây hại cho móng tay, khiến móng thay khô, mỏng và dễ gãy hơn. Nếu bạn muốn móng tay của mình khỏe hơn, thì bạn nên tránh các loại sơn móng thay dạng gel, keo acrylic sử dụng để gắn móng, dung dịch aceton hoặc dung dịch tẩy sơn móng tay. Hãy tránh tiếp xúc với bất cứ chất hóa học nào gây kích ứng với móng tay, bởi móng tay của bạn có thể sẽ bị tổn thương do tiếp xúc với chất hóa học.
C5: Dưỡng ẩm cho vùng da biểu bì
Mặc dù thợ sửa móng tay có thể nói điều ngược lại, nhưng trên thực tế, không có lý do gì khiến bạn cắt đi lớp biểu bì ở gần móng tay cả. Lớp biểu bì này thực chất là một phần của da và và có nhiệm vụ quan trọng là bảo vệ móng thay của bạn. Ngoài ra, việc cắt đi lớp biểu bì ở gần móng tay có thể sẽ dẫn đến nhiễm trùng, hình thành các đường lằn, đường trắng ở móng tay và nhiều vấn đề khác về móng. Nếu bạn không hài lòng về lớp biểu bì da gần móng tay của bạn, hãy yêu cầu thợ làm móng nhẹ nhàng ấn chúng vào bằng một dụng cụ bằng gỗ, thay vì cắt chúng đi bằng bấm móng tay. Để giữ lớp biểu bì quanh móng luôn khỏe mạnh, hãy chú ý thường xuyên dưỡng ẩm vùng da này bằng các loại tinh dầu dành riêng cho lớp biểu bì.
C6: Cho móng tay thời gian nghỉ ngơi
Rất nhiều chị em thường cố gắng giữ cho lớp sơn móng tay lưu lại càng lâu càng tốt. Nhiều chị em thậm chí còn không thể chịu được khi sơn móng tay bắt đầu tróc ra và ngay lập tức, sẽ ra cửa hàng để phủ lên đó một lớp sơn mới. Tuy nhiên, việc lớp sơn móng tay lưu lại quá lâu trên móng sẽ gây tổn thương rất lớn đến sự khỏe mạnh của móng và gây ảnh hưởng đến móng tay nói chung. Kể cả những loại sơn móng tay an toàn nhất cũng có thể khiến móng của bạn khô, mỏng và dễ gãy hơn nếu lưu lại trên móng quá lâu. Để có một bộ móng khỏe đẹp, hãy tẩy sạch lớp sơn móng tay sau 5 ngày và để móng tay của bạn nghỉ trong 5 ngày tiếp theo, sau khi sơn móng lại lần nữa.
C7: Thực hiện chế độ dinh dưỡng lành mạnh
Một trong số những yếu tố quan trọng để giúp bạn có một bộ móng tay khỏe là duy trì chế độ dinh dưỡng lành mạch. Các loại thực phẩm như việt quất chứa rất nhiều các chất chống oxy hóa có thể bảo vệ các tế bào cơ thể khỏi sự tấn công của các gốc tự do, trong khi các loại rau có lá màu xanh sẽ cung cấp lượng sắt mà bạn cần để có bộ móng khỏe. Hạnh nhân giàu magie cũng rất tốt để giúp móng luôn mịn mượt và canxi trong sữa là chất khoáng quan trọng để giúp móng phát triển. Để có bộ móng tay chắc khỏe nhất, hãy phối hợp sử dụng dầu cá, vitamin D và dầu dừa vào trong chế độ ăn của bạn.
C8: Chăm sóc móng tại nhà.
Cũng giống như việc thỉnh thoảng bạn đắp mặt nạ để dưỡng da mặt, móng tay của bạn cũng cần được chăm sóc như vậy. Bạn có thể sử dụng một số sản phẩm dưỡng ẩm móng, các sản phẩm chuyên dụng dành cho móng dễ gãy và dễ tổn thương hoặc có thể áp dụng các phương pháp đơn giản để chăm sóc móng tại nhà. Ví dụ như, nếu móng tay bạn bị vàng, bạn có thể sử dụng nước chanh và baking soda, nếu móng tay của bạn rất khô, bạn có thể ngâm móng tay của bạn trong dầu ôliu.
C9: Luôn luôn cắt móng tay
Mặc dù bạn sẽ muốn có một bộ móng đủ dài và được tạo hình đẹp, nhưng tốt nhất, nếu bạn muốn móng tay của mình luôn khỏe, thì bạn không nên để móng mọc quá dài. Móng càng dài, nguy cơ bị tổn thương hoặc chấn thương tại móng sẽ càng lớn. Móng tay ngắn sẽ ít có nguy cơ bị gãy hơn và cũng sẽ dễ chăm sóc móng hơn. Tuy nhiên, bạn cũng không nên để móng tay quá ngắn.
C10: Đến gặp bác sỹ da liễu
Nếu sau tất cả những cách trên, móng tay của bạn vẫn dễ gãy và không khỏe lên được, thì bạn nên tới gặp bác sỹ chuyên khoa da liễu. Bác sỹ chuyên khoa sẽ kê cho bạn một vài sản phẩm chăm sóc móng đặc biệt có thể giúp móng tay của bạn khỏe hơn.
Cách nhận biết rối loạn tuyến giáp như thế nào?
Có thể bạn chưa biết, tuyến giáp có vai trò rất quan trọng đối với cơ thể. Tuy nhiên, những biểu hiện của suy giảm chức năng tuyến giáp lại rất mơ hồ và dễ bị nhầm lẫn.
Tuyến hình con bướm này nằm ở cổ, sử dụng Iot và chuyển hóa thành các hormon của tuyến giáp. Điều này rất quan trọng vì mọi mô và tế bào nhạy cảm với các hormon này. Hormon tuyến giáp ảnh hưởng mọi thứ từ chuyển hóa đến chức năng nhận thức, đến thân nhiệt, đến mức độ năng lượng. Nhưng cứ 1 trên 8 phụ nữ có cơ quan này bị rối loạn, sản sinh quá nhiều hoặc quá ít hormon tuyến giáp, dựa theo kết quả của Hội tuyến giáp Hoa Kỳ.
Trong khi các chuyên gia không khẳng định chính xác nguyên do rối loạn tuyến giáp (mặc dù gen, bệnh tự miễn và stress có thể đóng một vai trò nhất định), tối thiểu 30 triệu người Mỹ - phần lớn trong số họ là phụ nữ - bị rối loạn tuyến giáp, và một nửa trong số họ chưa được chẩn đoán – theo kết quả của Hội nội tiết lâm sàng Hoa Kỳ. Đó là vì chúng ta dễ coi nhẹ các triệu chứng như là dấu hiệu của stress và lão hóa thông thường.
Nếu bạn trả lời có với nhiều hơn một câu hỏi dưới đây, hãy đi khám hoặc làm xét nghiệm máu để kiểm tra lượng hormon tuyến giáp. Bác sĩ có thể gợi ý các lựa chọn điều trị phù hợp.
Hormon tuyến giáp kích thích não bộ, vì vậy khi nồng độ quá ít trong máu – tình trang này gọi là suy giáp trạng – các chức năng trong cơ thể bị chậm lại, khiến bạn cảm thấy chậm chạp, mệt mỏi và cạn kiệt năng lượng dể hoạt động.
Tâm trạng của bạn cũng bị ảnh hưởng, vì hormon tuyến giáp sản sinh quá ít có thể giảm nồng độ serotonin, một chất dẫn truyền thần kinh tạo cảm giác hưng phấn trong não. Và bạn có thể bắt đầu quên chìa khóa để ở đâu, vì hồi hải mã (vùng trí nhớ của não) cần hormon tuyến giáp để hoạt động.
Cảm thấy hưng phấn quá độ hoặc bồn chồn có thể là dấu hiệu của việc tuyến giáp bị rối loạn theo hướng khác, tiết ra quá nhiều hormon.
Tuyến giáp bị suy có thể làm chậm quá trình chuyển hóa. Khi cơ thể chuyển hóa ít calo thành năng lượng hơn, bạn có thể bị tăng cân. Thêm vào đó, cơ thể bạn có thể bị phù, giũ nước vì thận của bạn cũng bị giảm tốc độ đào thải nước.
Nhưng nếu tuyến giáp của bạn hoạt động với tốc độ nhanh, bạn có thể sụt cân mặc dù vẫn giữ nguyên lượng thực phẩm tiêu thụ.
Kinh nguyệt dài hơn, bất thường và nhiều máu hơn có thể do thiếu hormon tuyến giáp. Suy giáp có liên quan đến nồng độ prolactin cao, một hormon chủ yếu có nhiệm vụ kích thích sản xuất sữa sau sinh, nhưng đồng thời cũng điều hòa chu kì kinh nguyệt của bạn. Khi cường giáp trạng, hormon tăng vọt có thể khiến chu kì của bạn dài hơn (vì vậy chu kì của bạn sẽ cách xa nhau và kinh nguyệt sẽ ngắn hơn) và ra máu ít hơn.
Bạn có thể cảm thấy trống ngực thình thịch nếu thừa hormon tuyến giáp khiến tim không đập theo nhịp bình thường vì các mô của bạn đòi hỏi nhiều máu giàu oxy hơn. Nó cũng ảnh hưởng trực tiếp đến cơ tim. Bạn có thể nhận thấy điều này ở ngực hoặc các điểm bắt mạch khác (cổ họng hoặc cổ tay).
Khi tuyến giáp hoạt động quá đà, chuyển hóa tăng lên khiến bạn ra mồ hôi nhiều. Khi năng suất của tuyến giáp dưới mức bình thường, cơ thể sẽ cố gắng bảo toàn thân nhiệt bằng cách hạn chế máu đến da, khiến bạn cảm thấy lạnh ngay cả trong ngày ấm.
Suy giáp có thể làm cơ ruột nhu động chậm hơn làm ảnh hưởng việc co cơ để vận chuyển phân, khiến bạn táo bón. Ở thái cực ngược lại, cường giáp có thể gây ra điều trái ngược, tức tiêu chảy.
Chuyển hóa chậm có thể làm giảm mồ hôi tiết ra. Khi không đủ độ ẩm, da có thể khô và nứt nẻ, móng trở nên giòn.
Hãy chú ý đến những biểu hiện kể trên và đi khám nếu bạn cảm thấy suy nghĩ, lo lắng về tình trạng này
Tuyến hình con bướm này nằm ở cổ, sử dụng Iot và chuyển hóa thành các hormon của tuyến giáp. Điều này rất quan trọng vì mọi mô và tế bào nhạy cảm với các hormon này. Hormon tuyến giáp ảnh hưởng mọi thứ từ chuyển hóa đến chức năng nhận thức, đến thân nhiệt, đến mức độ năng lượng. Nhưng cứ 1 trên 8 phụ nữ có cơ quan này bị rối loạn, sản sinh quá nhiều hoặc quá ít hormon tuyến giáp, dựa theo kết quả của Hội tuyến giáp Hoa Kỳ.
Trong khi các chuyên gia không khẳng định chính xác nguyên do rối loạn tuyến giáp (mặc dù gen, bệnh tự miễn và stress có thể đóng một vai trò nhất định), tối thiểu 30 triệu người Mỹ - phần lớn trong số họ là phụ nữ - bị rối loạn tuyến giáp, và một nửa trong số họ chưa được chẩn đoán – theo kết quả của Hội nội tiết lâm sàng Hoa Kỳ. Đó là vì chúng ta dễ coi nhẹ các triệu chứng như là dấu hiệu của stress và lão hóa thông thường.
Nếu bạn trả lời có với nhiều hơn một câu hỏi dưới đây, hãy đi khám hoặc làm xét nghiệm máu để kiểm tra lượng hormon tuyến giáp. Bác sĩ có thể gợi ý các lựa chọn điều trị phù hợp.
1. Bạn có thấy kiệt sức dù bạn ngủ nhiều bao lâu đi chăng nữa không?
Hormon tuyến giáp kích thích não bộ, vì vậy khi nồng độ quá ít trong máu – tình trang này gọi là suy giáp trạng – các chức năng trong cơ thể bị chậm lại, khiến bạn cảm thấy chậm chạp, mệt mỏi và cạn kiệt năng lượng dể hoạt động.
Tâm trạng của bạn cũng bị ảnh hưởng, vì hormon tuyến giáp sản sinh quá ít có thể giảm nồng độ serotonin, một chất dẫn truyền thần kinh tạo cảm giác hưng phấn trong não. Và bạn có thể bắt đầu quên chìa khóa để ở đâu, vì hồi hải mã (vùng trí nhớ của não) cần hormon tuyến giáp để hoạt động.
2. Thay vào đó, bạn có cảm thấy như vừa uống ba ly rượu không?
Cảm thấy hưng phấn quá độ hoặc bồn chồn có thể là dấu hiệu của việc tuyến giáp bị rối loạn theo hướng khác, tiết ra quá nhiều hormon.
3. Bạn có cảm thấy quần áo trở nên chật chội không?
Tuyến giáp bị suy có thể làm chậm quá trình chuyển hóa. Khi cơ thể chuyển hóa ít calo thành năng lượng hơn, bạn có thể bị tăng cân. Thêm vào đó, cơ thể bạn có thể bị phù, giũ nước vì thận của bạn cũng bị giảm tốc độ đào thải nước.
Nhưng nếu tuyến giáp của bạn hoạt động với tốc độ nhanh, bạn có thể sụt cân mặc dù vẫn giữ nguyên lượng thực phẩm tiêu thụ.
4. Có vấn đề với kinh nguyệt?
Kinh nguyệt dài hơn, bất thường và nhiều máu hơn có thể do thiếu hormon tuyến giáp. Suy giáp có liên quan đến nồng độ prolactin cao, một hormon chủ yếu có nhiệm vụ kích thích sản xuất sữa sau sinh, nhưng đồng thời cũng điều hòa chu kì kinh nguyệt của bạn. Khi cường giáp trạng, hormon tăng vọt có thể khiến chu kì của bạn dài hơn (vì vậy chu kì của bạn sẽ cách xa nhau và kinh nguyệt sẽ ngắn hơn) và ra máu ít hơn.
5. Trống ngực đập thình thịch?
Bạn có thể cảm thấy trống ngực thình thịch nếu thừa hormon tuyến giáp khiến tim không đập theo nhịp bình thường vì các mô của bạn đòi hỏi nhiều máu giàu oxy hơn. Nó cũng ảnh hưởng trực tiếp đến cơ tim. Bạn có thể nhận thấy điều này ở ngực hoặc các điểm bắt mạch khác (cổ họng hoặc cổ tay).
6. Bạn có toát mồ hôi nhiều – hoặc cảm thấy ớn lạnh không?
Khi tuyến giáp hoạt động quá đà, chuyển hóa tăng lên khiến bạn ra mồ hôi nhiều. Khi năng suất của tuyến giáp dưới mức bình thường, cơ thể sẽ cố gắng bảo toàn thân nhiệt bằng cách hạn chế máu đến da, khiến bạn cảm thấy lạnh ngay cả trong ngày ấm.
7. Rối loạn khi đại tiện
Suy giáp có thể làm cơ ruột nhu động chậm hơn làm ảnh hưởng việc co cơ để vận chuyển phân, khiến bạn táo bón. Ở thái cực ngược lại, cường giáp có thể gây ra điều trái ngược, tức tiêu chảy.
8. Da và móng của bạn có khô không?
Chuyển hóa chậm có thể làm giảm mồ hôi tiết ra. Khi không đủ độ ẩm, da có thể khô và nứt nẻ, móng trở nên giòn.
Hãy chú ý đến những biểu hiện kể trên và đi khám nếu bạn cảm thấy suy nghĩ, lo lắng về tình trạng này
Ăn uống đúng cách để giảm nguy cơ ung thư
Chế độ ăn uống hợp lý có thể giúp bạn ngăn chặn nguy cơ ung thư và nhiều bệnh khác. Cùng tham khảo một số lời khuyên dưới đây nhé!
Chắc hẳn cuộc sống của bạn sẽ bị thay đổi hoàn toàn khi bạn, cha mẹ, bạn bè hoặc con bạn bị chuẩn đoán ung thư. Ung thư có thể khiến chúng ta cảm thấy bất lực, song tin tốt là có nhiều biện pháp có thể giúp bạn ngăn ngừa căn bệnh này. Và chế độ ăn uống là một trong những yếu tố quan trọng nhất mà bạn có thể kiểm soát được.
Trong năm 2016 vừa qua, ước tính có hơn nửa triệu người Mỹ chết vì ung thư, và hơn 1,68 triệu đàn ông và phụ nữ được chuẩn đoán mắc căn bệnh nguy hiểm này. Bên cạnh yếu tố di truyền dẫn đến nguy cơ ung thư, việc thay đổi lối sống và phát hiện sớm có thể ngăn chặn gần một nửa số ca tử vong do ung thư.
Chế độ ăn uống có thể giúp bạn ngăn chặn và đánh bại ung thư bằng nhiều cách khác nhau. Một chế độ ăn uống lành mạnh có thể giảm nguy cơ phát triển ung thư. Và nếu bạn được chuẩn đoán mắc bệnh, ăn uống cũng có thể hỗ trợ điều trị tích cực và giúp bạn sống tốt hơn trong nhiều năm sau khi điều trị.
Dưới đây là một số lời khuyên giúp bạn giảm nguy cơ ung thư thông qua việc ăn uống đúng cách:
Duy trì trọng lượng cơ thể khỏe mạnh để giảm nguy cơ ung thư và các bệnh khác: Thông thường, mối liên hệ giữa ung thư và béo phì rất khác nhau với nhiều loại ung thư, song lại có tương quan đến 40% với một số loại ung thư như ung thư nội mạc tử cung và ung thư thực quản.
Giảm tiêu thụ calo từ chất béo rắn và thêm đường: Thực phẩm bổ sung thêm đường và chất béo có thể gây tăng cân, do đó hãy ăn các loại thực phẩm lành mạnh hơn để ngừa ung thư.
Ăn nhiều trái cây và rau củ, bao gồm cả đậu để hạn chế nguy cơ một số loại ung thư nhất định: Bổ sung thêm nửa đĩa trái cây/ rau củ giàu chất dinh dưỡng tự nhiên vào mỗi bữa ăn của bạn để ngăn ngừa nguy cơ ung thư.
Hạn chế uống rượu: Nhiều nghiên cứu cho thấy, các loại đồ uống có cồn có thể làm tăng nguy cơ mắc một số bệnh ung thư như ung thư miệng, ung thư họng, ung thư thanh quản, ung thư thực quản, ung thư gan, ung thư vú, ung thư đại tràng và ung thư thực tràng. Hiện vẫn chưa có tiêu chuẩn chính xác xác định lượng rượu có thể dẫn đến nguy cơ ung thư. Không những vậy, việc uống rượu khi đang dùng thuốc cũng sẽ mang đến nhiều vấn đề có hại. Nếu bạn đang điều trị bằng thuốc, hãy hạn chế đò uống có cồn, không uống quá 1 ly mỗi ngày đối với cả phụ nữ và nam giới.
Ngoài ra, để biết thêm các lời khuyên về việc giảm thiểu nguy cơ ung thư hoặc các bệnh khác thông qua dinh dưỡng, hãy tham khảo ý kiến của chuyên gia dinh dưỡng.
Chắc hẳn cuộc sống của bạn sẽ bị thay đổi hoàn toàn khi bạn, cha mẹ, bạn bè hoặc con bạn bị chuẩn đoán ung thư. Ung thư có thể khiến chúng ta cảm thấy bất lực, song tin tốt là có nhiều biện pháp có thể giúp bạn ngăn ngừa căn bệnh này. Và chế độ ăn uống là một trong những yếu tố quan trọng nhất mà bạn có thể kiểm soát được.
Trong năm 2016 vừa qua, ước tính có hơn nửa triệu người Mỹ chết vì ung thư, và hơn 1,68 triệu đàn ông và phụ nữ được chuẩn đoán mắc căn bệnh nguy hiểm này. Bên cạnh yếu tố di truyền dẫn đến nguy cơ ung thư, việc thay đổi lối sống và phát hiện sớm có thể ngăn chặn gần một nửa số ca tử vong do ung thư.
Chế độ ăn uống có thể giúp bạn ngăn chặn và đánh bại ung thư bằng nhiều cách khác nhau. Một chế độ ăn uống lành mạnh có thể giảm nguy cơ phát triển ung thư. Và nếu bạn được chuẩn đoán mắc bệnh, ăn uống cũng có thể hỗ trợ điều trị tích cực và giúp bạn sống tốt hơn trong nhiều năm sau khi điều trị.
Dưới đây là một số lời khuyên giúp bạn giảm nguy cơ ung thư thông qua việc ăn uống đúng cách:
Duy trì trọng lượng cơ thể khỏe mạnh để giảm nguy cơ ung thư và các bệnh khác: Thông thường, mối liên hệ giữa ung thư và béo phì rất khác nhau với nhiều loại ung thư, song lại có tương quan đến 40% với một số loại ung thư như ung thư nội mạc tử cung và ung thư thực quản.
Giảm tiêu thụ calo từ chất béo rắn và thêm đường: Thực phẩm bổ sung thêm đường và chất béo có thể gây tăng cân, do đó hãy ăn các loại thực phẩm lành mạnh hơn để ngừa ung thư.
Ăn nhiều trái cây và rau củ, bao gồm cả đậu để hạn chế nguy cơ một số loại ung thư nhất định: Bổ sung thêm nửa đĩa trái cây/ rau củ giàu chất dinh dưỡng tự nhiên vào mỗi bữa ăn của bạn để ngăn ngừa nguy cơ ung thư.
Ăn nhiều rau xanh củ quả chống ung thư
Hạn chế uống rượu: Nhiều nghiên cứu cho thấy, các loại đồ uống có cồn có thể làm tăng nguy cơ mắc một số bệnh ung thư như ung thư miệng, ung thư họng, ung thư thanh quản, ung thư thực quản, ung thư gan, ung thư vú, ung thư đại tràng và ung thư thực tràng. Hiện vẫn chưa có tiêu chuẩn chính xác xác định lượng rượu có thể dẫn đến nguy cơ ung thư. Không những vậy, việc uống rượu khi đang dùng thuốc cũng sẽ mang đến nhiều vấn đề có hại. Nếu bạn đang điều trị bằng thuốc, hãy hạn chế đò uống có cồn, không uống quá 1 ly mỗi ngày đối với cả phụ nữ và nam giới.
Ngoài ra, để biết thêm các lời khuyên về việc giảm thiểu nguy cơ ung thư hoặc các bệnh khác thông qua dinh dưỡng, hãy tham khảo ý kiến của chuyên gia dinh dưỡng.
Nguồn: MXH
Các rối loạn nội tiết sau tổn thương não
Tổn thương não do chấn thương là một tổn thương đột ngột của não, xảy ra khi đầu va chạm mạnh vào vật gì đó hoặc va đập nhiều lần hoặc một vật nào đó va chạm mạnh vào đầu và gây tổn thương cả hộp sọ lẫn não bộ.
Nguyên nhân bao gồm: tai nạn sinh hoạt: ngã trong sinh hoạt hằng ngày; tai nạn giao thông, tai nạn lao động; bạo lực đánh đập, đạn bắn, bị sức ép của các vụ nổ; chấn thương thể thao...
Bệnh nhân Trần Duy Khanh 26 tuổi, quê ở Thường Xuân - Thanh Hóa, bị ngã xe máy đập đầu xuống vật cứng, sau tai nạn hôn mê, được điều trị tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Thanh Hóa, phẫu thuật lấy mảnh sọ vỡ nát, sau phẫu thuật ổn định được chuyển đến Bệnh viện Phục hồi chức năng Trung ương để điều trị, trong thời gian điều trị và phục hồi chức năng, bệnh nhân biểu hiện uống nhiều nước hơn bình thường, có ngày uống 4 lít, sau uống tới 7 lít mỗi ngày, kể từ lúc bị tai nạn đến khi xuất hiện uống nhiều nước khoảng 40 ngày - đó là một biểu hiện của rối loạn nội tiết tố chống bài niệu sau tổn thương não.
Hệ thống nội tiết bao gồm các tuyến và cơ quan làm nhiệm vụ tiết hormon (hay còn được gọi là hệ thống hormon), bản chất của hormon (hay còn gọi là nội tiết tố) là những chất hóa học nội sinh đảm bảo cho hoạt động sống bình thường của cơ thể con người. Hormon tác động lên sự tăng trưởng và phát triển của cơ thể, các vấn đề về tình dục, chuyển hóa và tích trữ năng lượng, đề kháng với bệnh tật...; cơ thể cần có đủ chủng loại và hàm lượng thích hợp để duy trì hoạt động bình thường.
Hai bộ phận quan trọng của hệ thống nội tiết là tuyến yên và vùng dưới đồi tại não và cận não. Chấn thương não có thể gây tổn thương những vùng này, gây ra các vấn đề nội tiết tố. Một người bị tổn thương não có thể bị rối loạn nội tiết tố ngay lập tức hoặc vài tháng hoặc thậm chí nhiều năm sau khi bị thương.
Suy thượng thận: Khi tổn thương tuyến yên, trục điều hành hoạt động tuyến yên - dưới đồi - thượng thận bị mất dẫn đến tuyến thượng thận không hoạt động. Khi các tuyến thượng thận không tạo ra đủ hormon sẽ gây ra các hậu quả như cơ thể luôn mệt mỏi, sụt cân, huyết áp thấp, nôn mửa và mất nước. Suy thượng thận có thể đe dọa tính mạng nếu không được điều trị.
Bệnh đái tháo nhạt: Khi tuyến yên không sản xuất đủ hormon chống bài niệu (Anti Diuretic Hormone/ADH) sẽ dẫn đến hậu quả người bệnh buồn đi tiểu thường xuyên và khát nước và người bệnh phải uống nhiều nước.
Hạ natri máu: Khi không có hormon chống bài niệu, bệnh nhân uống nhiều và đái nhiều dẫn đến phá vỡ sự cân bằng muối và nước trong cơ thể; có thể dẫn đến đau đầu, mệt mỏi, nôn, lú lẫn và co giật.
Các biểu hiện có thể xuất hiện muộn hơn bao gồm
Suy giáp (thiếu hụt nội tiết tố tuyến giáp): Bệnh nhân biểu hiện mệt mỏi, táo bón, tăng cân, chu kỳ kinh nguyệt không đều, không chịu được thời tiết lạnh.
Thiểu năng sinh dục (thiếu hụt nội tiết tố sinh dục): ở phụ nữ có thể biểu hiện là mất chu kỳ kinh nguyệt và rụng tóc; ở nam giới biểu hiện rối loạn chức năng tình dục như mất cương, vú to, rụng tóc và mất cơ bắp.
Thiếu nội tiết tố tăng trưởng: Ở người lớn, tăng tích tụ mỡ, mất cơ bắp và xương, đồng thời giảm sức lực; ở trẻ em thì không lớn lên được.
Tăng nội tiết tố tiết sữa (prolactin): Ở nữ xuất hiện rối loạn kinh nguyệt (chu kỳ kinh nguyệt không đều, núm vú tiết sữa); ở nam giới thì rối loạn chức năng cương dương.
Cần hỏi về bệnh sử kỹ càng và thăm khám thực thể. Xét nghiệm máu được thực hiện để kiểm tra mức độ hormon của bệnh nhân. Có thể chụp cộng hưởng từ sọ não để xem tình trạng tuyến yên và kiểm tra xem có các khối u, u nang hoặc các vấn đề khác không?
Thông thường, các bác sĩ sẽ dùng nội tiết tố để thay thế những gì còn thiếu (gọi là liệu pháp hormon). Kết hợp các điều trị khác chẳng hạn như điều trị hạ natri máu bằng cách cắt bớt lượng chất lỏng, truyền thêm muối qua đường tĩnh mạch và uống thuốc khác.
Tiên lượng phụ thuộc vào từng bệnh nhân và mức độ nghiêm trọng của nó. Một số vấn đề về nội tiết có thể là tạm thời và biến mất trong vòng 1 năm sau khi tổn thương não. Liệu pháp hormon là một phần rất quan trọng của điều trị. Nó có thể khôi phục lại sức khỏe của bạn, làm giảm triệu chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống của bạn. Trong một số trường hợp, nó có thể là liệu pháp để cứu sống bệnh nhân.
Nguyên nhân bao gồm: tai nạn sinh hoạt: ngã trong sinh hoạt hằng ngày; tai nạn giao thông, tai nạn lao động; bạo lực đánh đập, đạn bắn, bị sức ép của các vụ nổ; chấn thương thể thao...
Bệnh nhân Trần Duy Khanh 26 tuổi, quê ở Thường Xuân - Thanh Hóa, bị ngã xe máy đập đầu xuống vật cứng, sau tai nạn hôn mê, được điều trị tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Thanh Hóa, phẫu thuật lấy mảnh sọ vỡ nát, sau phẫu thuật ổn định được chuyển đến Bệnh viện Phục hồi chức năng Trung ương để điều trị, trong thời gian điều trị và phục hồi chức năng, bệnh nhân biểu hiện uống nhiều nước hơn bình thường, có ngày uống 4 lít, sau uống tới 7 lít mỗi ngày, kể từ lúc bị tai nạn đến khi xuất hiện uống nhiều nước khoảng 40 ngày - đó là một biểu hiện của rối loạn nội tiết tố chống bài niệu sau tổn thương não.
Hệ thống nội tiết là gì?
Hệ thống nội tiết bao gồm các tuyến và cơ quan làm nhiệm vụ tiết hormon (hay còn được gọi là hệ thống hormon), bản chất của hormon (hay còn gọi là nội tiết tố) là những chất hóa học nội sinh đảm bảo cho hoạt động sống bình thường của cơ thể con người. Hormon tác động lên sự tăng trưởng và phát triển của cơ thể, các vấn đề về tình dục, chuyển hóa và tích trữ năng lượng, đề kháng với bệnh tật...; cơ thể cần có đủ chủng loại và hàm lượng thích hợp để duy trì hoạt động bình thường.
Tổn thương não ảnh hưởng đến hệ thống nội tiết ra sao?
Hai bộ phận quan trọng của hệ thống nội tiết là tuyến yên và vùng dưới đồi tại não và cận não. Chấn thương não có thể gây tổn thương những vùng này, gây ra các vấn đề nội tiết tố. Một người bị tổn thương não có thể bị rối loạn nội tiết tố ngay lập tức hoặc vài tháng hoặc thậm chí nhiều năm sau khi bị thương.
Tuyến yên và vùng dưới đồi bị tổn thương có thể dẫn đến rối loạn nội tiết.
Các rối loạn nội tiết tố sau tổn thương não?
Suy thượng thận: Khi tổn thương tuyến yên, trục điều hành hoạt động tuyến yên - dưới đồi - thượng thận bị mất dẫn đến tuyến thượng thận không hoạt động. Khi các tuyến thượng thận không tạo ra đủ hormon sẽ gây ra các hậu quả như cơ thể luôn mệt mỏi, sụt cân, huyết áp thấp, nôn mửa và mất nước. Suy thượng thận có thể đe dọa tính mạng nếu không được điều trị.
Bệnh đái tháo nhạt: Khi tuyến yên không sản xuất đủ hormon chống bài niệu (Anti Diuretic Hormone/ADH) sẽ dẫn đến hậu quả người bệnh buồn đi tiểu thường xuyên và khát nước và người bệnh phải uống nhiều nước.
Hạ natri máu: Khi không có hormon chống bài niệu, bệnh nhân uống nhiều và đái nhiều dẫn đến phá vỡ sự cân bằng muối và nước trong cơ thể; có thể dẫn đến đau đầu, mệt mỏi, nôn, lú lẫn và co giật.
Các biểu hiện có thể xuất hiện muộn hơn bao gồm
Suy giáp (thiếu hụt nội tiết tố tuyến giáp): Bệnh nhân biểu hiện mệt mỏi, táo bón, tăng cân, chu kỳ kinh nguyệt không đều, không chịu được thời tiết lạnh.
Thiểu năng sinh dục (thiếu hụt nội tiết tố sinh dục): ở phụ nữ có thể biểu hiện là mất chu kỳ kinh nguyệt và rụng tóc; ở nam giới biểu hiện rối loạn chức năng tình dục như mất cương, vú to, rụng tóc và mất cơ bắp.
Thiếu nội tiết tố tăng trưởng: Ở người lớn, tăng tích tụ mỡ, mất cơ bắp và xương, đồng thời giảm sức lực; ở trẻ em thì không lớn lên được.
Tăng nội tiết tố tiết sữa (prolactin): Ở nữ xuất hiện rối loạn kinh nguyệt (chu kỳ kinh nguyệt không đều, núm vú tiết sữa); ở nam giới thì rối loạn chức năng cương dương.
Chẩn đoán rối loạn nội tiết tố do tổn thương não?
Cần hỏi về bệnh sử kỹ càng và thăm khám thực thể. Xét nghiệm máu được thực hiện để kiểm tra mức độ hormon của bệnh nhân. Có thể chụp cộng hưởng từ sọ não để xem tình trạng tuyến yên và kiểm tra xem có các khối u, u nang hoặc các vấn đề khác không?
Điều trị rối loạn nội tiết tố sau tổn thương não như thế nào?
Thông thường, các bác sĩ sẽ dùng nội tiết tố để thay thế những gì còn thiếu (gọi là liệu pháp hormon). Kết hợp các điều trị khác chẳng hạn như điều trị hạ natri máu bằng cách cắt bớt lượng chất lỏng, truyền thêm muối qua đường tĩnh mạch và uống thuốc khác.
Tiên lượng phụ thuộc vào từng bệnh nhân và mức độ nghiêm trọng của nó. Một số vấn đề về nội tiết có thể là tạm thời và biến mất trong vòng 1 năm sau khi tổn thương não. Liệu pháp hormon là một phần rất quan trọng của điều trị. Nó có thể khôi phục lại sức khỏe của bạn, làm giảm triệu chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống của bạn. Trong một số trường hợp, nó có thể là liệu pháp để cứu sống bệnh nhân.
3 lý do gây bệnh đau lưng ở người già
Bệnh đau lưng là một loại bênh khá phổ biến thường thấy ở người tầm tuổi trung niên hoặc đối tượng già. Có vô số bắt nguồn gây ra bệnh đau lưng như thoái hoá cột sống, thoát vị đĩa đệm hoặc ngồi, khiến việc không đúng 4 thế. Dưới đây là 3 lý do chính gây bệnh đau lưng ở người già mà mọi người nên tìm hiểu kĩ.
Nguyên nhân gây bệnh đau lưng
1. Bị căng cơ
Lúc chúng ta bị ngã hoặc mang vác các vật nặng thì có năng lực gây căng cơ. Lúc mắc bệnh thì kể cả những cử động rất nhẹ nhàng như đứng lên hoặc ngồi xuống cũng có thể khiến bệnh trầm trọng hơn. Thương tổn dây chằng vùng thắt lưng xảy ra khi dây chằng ( các mô liên kết dạng sợi, rất dẻo dai, liên kết cơ với xương và khớp) bị căng quá mức hoặc rách gây viêm làm cho các cơ vùng lưng bị co lại gây nên các cơn đau dữ dội vùng thắt lưng. Điểm đau thường cố định và không lan xuống ở chân, chỉ cần nghỉ ngơi sẽ làm cơn đau dịu dần.
2. Thoát vị đĩa đệm thắt lưng
Lúc các bạn ngồi, đi lại hoặc làm cho việc hoặc mang vác các vật nặng không đúng bốn thế sẽ dẫn đến thoát vị đĩa đệm. Các trình trạng như tuổi tác, các bệnh bẩm sinh về cột sống, thoái hóa đốt sống cũng là những có nguồn gốc chính gây bệnh. Ngoài ra thoái hóa đĩa điệm cũng có năng lực do di truyền. Bố mẹ có đĩa đệm yếu hoặc không bình thường thì con cái sản sinh ra sau này cũng dễ từng mắc phải căn bệnh này.
3. Đau lưng do dây thần kinh tọa
Bệnh đau dây thần kinh tọa gây nên phần lớn do đeo vác vật nặng, do tổn thương cột sống và thoát vị đĩa đệm. Dây thần kinh tọa là dây thần kinh lớn và dài nhất trong cơ thể người kéo dài từ hông đến giữa đùi xuống khoeo chân thì chia khiến cho 2 nhánh chạy xuống bàn chân.
Triệu chứng của đau dây thần kinh tọa là nhận thấy đau ở giữa lưng thường bị lệch một bên. Người bị bệnh sẽ cảm thấy vô ngần đau đớn mỗi khi cúi xuống hoặc va chạm mạnh lúc gặp ổ gà hoặc vấp phải vật gì đó. Cảm giác đau thường làn ra rất nhanh ở vô vàn bộ phận từ hông, mông, đùi, khoeo, gót chân hoặc đau ngược từ dưới trở lên. Chỉ cần các cử động nhẹ như nói, cười, ho cũng làm lưng đau nhức.
Đau lưng là căn bệnh gây cản trở khá lắm đối với những sinh hoạt hàng ngày, trên đây là 3 lý do gây bệnh đau lưng ở người già mà mọi đối tượng nên biết. Bệnh có năng lực phát triển từ nhẹ cho đến rất nặng, đau lúc cúi, nghiêng người, không thể bê đỡ được vật nặng…Nếu bệnh tình có chiều hường ngày 1 nặng hơn thì tốt nhất các bạn hãy đi kiểm tra ngay để tìm hiểu rõ nguyên nhân gây bệnh để kịp thời chữa trị.
Nguyên nhân gây bệnh đau lưng
1. Bị căng cơ
Lúc chúng ta bị ngã hoặc mang vác các vật nặng thì có năng lực gây căng cơ. Lúc mắc bệnh thì kể cả những cử động rất nhẹ nhàng như đứng lên hoặc ngồi xuống cũng có thể khiến bệnh trầm trọng hơn. Thương tổn dây chằng vùng thắt lưng xảy ra khi dây chằng ( các mô liên kết dạng sợi, rất dẻo dai, liên kết cơ với xương và khớp) bị căng quá mức hoặc rách gây viêm làm cho các cơ vùng lưng bị co lại gây nên các cơn đau dữ dội vùng thắt lưng. Điểm đau thường cố định và không lan xuống ở chân, chỉ cần nghỉ ngơi sẽ làm cơn đau dịu dần.
2. Thoát vị đĩa đệm thắt lưng
Lúc các bạn ngồi, đi lại hoặc làm cho việc hoặc mang vác các vật nặng không đúng bốn thế sẽ dẫn đến thoát vị đĩa đệm. Các trình trạng như tuổi tác, các bệnh bẩm sinh về cột sống, thoái hóa đốt sống cũng là những có nguồn gốc chính gây bệnh. Ngoài ra thoái hóa đĩa điệm cũng có năng lực do di truyền. Bố mẹ có đĩa đệm yếu hoặc không bình thường thì con cái sản sinh ra sau này cũng dễ từng mắc phải căn bệnh này.
3. Đau lưng do dây thần kinh tọa
Bệnh đau dây thần kinh tọa gây nên phần lớn do đeo vác vật nặng, do tổn thương cột sống và thoát vị đĩa đệm. Dây thần kinh tọa là dây thần kinh lớn và dài nhất trong cơ thể người kéo dài từ hông đến giữa đùi xuống khoeo chân thì chia khiến cho 2 nhánh chạy xuống bàn chân.
Triệu chứng của đau dây thần kinh tọa là nhận thấy đau ở giữa lưng thường bị lệch một bên. Người bị bệnh sẽ cảm thấy vô ngần đau đớn mỗi khi cúi xuống hoặc va chạm mạnh lúc gặp ổ gà hoặc vấp phải vật gì đó. Cảm giác đau thường làn ra rất nhanh ở vô vàn bộ phận từ hông, mông, đùi, khoeo, gót chân hoặc đau ngược từ dưới trở lên. Chỉ cần các cử động nhẹ như nói, cười, ho cũng làm lưng đau nhức.
Đau lưng là căn bệnh gây cản trở khá lắm đối với những sinh hoạt hàng ngày, trên đây là 3 lý do gây bệnh đau lưng ở người già mà mọi đối tượng nên biết. Bệnh có năng lực phát triển từ nhẹ cho đến rất nặng, đau lúc cúi, nghiêng người, không thể bê đỡ được vật nặng…Nếu bệnh tình có chiều hường ngày 1 nặng hơn thì tốt nhất các bạn hãy đi kiểm tra ngay để tìm hiểu rõ nguyên nhân gây bệnh để kịp thời chữa trị.
Người cao tuổi bị sốt và cách xử lý
Người lớn tuổi (NCT) do đặc thù sinh lý có nhiều thay đổi nên mọi chức năng của cơ thể cũng thay đổi theo và đặc biệt là dễ mắc các bệnh hơn. Các bệnh của NCT cũng rất dễ ảnh hưởng với nhau nhất là lúc họ sốt.
Khi NCT bị sốt, nếu chúng ta không biết xử trí thì có lắm di chứng sẽ xảy ra ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe.
Nguyên nhân gây sốt
Có muôn vàn nguyên nhân gây sốt ở NCT nhưng hay gặp nhất là sốt do mắc bệnh nhiễm trùng. Bệnh nhiễm trùng ở NCT có khả năng là đường hô hấp như viêm họng, viêm mũi, xoang, viêm phế quản, viêm phổi, áp-xe phổi, lao phổi.
Bệnh nhiễm trùng ở NCT cũng có thể gặp ở đường ruột như viêm ruột, viêm đường mật cấp hoặc bị viêm nhiễm ở đường tiết niệu hoặc bị các bệnh do virút gây nên như sốt xuất huyết, sốt phát ban, sốt rét… ngoài ra, người ta thấy NCT cũng có thể bị sốt không do bệnh nhiễm trùng như một số bệnh ung thư, bệnh về máu, gãy xương, bệnh nội tiết…
Sốt có khả năng là sốt cấp tính hoặc sốt kéo dài. Sốt cũng có thể là sốt rất cao nhưng cũng có khả năng thân nhiệt chỉ vượt quá mức độ bình thường từ 0,5 – 1 – 20C. Sốt có thể được phân chia một cách tương đối, như: sốt nhẹ là thân nhiệt từ trên 37 – dưới 38oC; sốt trung bình: thân nhiệt từ 38 – dưới 39oC và sốt cao là lúc thân nhiệt trên 39oC.
Một số di chứng
Lúc NCT bị sốt nếu không xử trí kịp thời thì rất có khả năng xảy ra một số di chứng, thậm chí di chứng nguy hiểm đến tính mạng, nhất là sốt ở một số bệnh nhân đang mắc bệnh mạn tính như: bệnh tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh thận, bệnh thuộc hệ hô hấp (viêm phổi, hen suyễn, lao phổi, viêm phổi tắc nghẽn mạn
tính…).
Di chứng hay gặp nhất là ở hệ thần kinh, nhẹ thì nhức đầu, chóng mặt, nặng hơn lơ mơ, mê sảng, thậm chí gây co giật. Đối với hệ tim mạch thì có thể gây mạch nhanh, rối loạn nhịp tim, huyết áp tăng (nếu người bị bệnh có tiền sử tăng huyết áp thì rất nguy hiểm).
Sốt ở NCT cũng có thể gây buồn nôn, nôn, đau bụng, chán ăn hoặc ăn vào không tiêu, ậm ạch rất khó chịu. khi sốt có thể giúp cho NCT có thể bị rối loạn nhịp thở như khó thở, thở nông và lúc sốt cũng rất dễ gây nên tiểu tiện không nhiều do nước được thoát ra theo đường bài tiết mồ hôi và như vậy sẽ ảnh hưởng tới chức năng bài tiết của thận.
Nên làm gì lúc các cụ sốt?
Thân nhiệt của người bình thường là 37oC với điều kiện là cặp nhiệt kế ở miệng hoặc ở hậu môn. Nếu cặp nhiệt độ ở nách thì phải cộng thêm 0,50 nữa mới đúng thân nhiệt khi cặp nhiệt kế.
Sốt có nghĩa là thân nhiệt phải vượt quá 37oC. Tuy vậy, cũng có khả năng gặp một số trường hợp ở NCT tuy mắc bệnh nhiễm trùng nặng nhưng lúc cặp nhiệt độ thì không thấy thân nhiệt tăng (không thấy sốt) thậm chí thân nhiệt còn thấp hơn 37oC.
Lý do có khả năng ở những trường hợp như vậy do sức chịu đựng và phản xạ của cơ thể quá yếu, đặc biệt ở đối tượng tuổi cao, sức yếu, nằm lâu ngày, thiếu vận động hoặc ăn, uống kém, không hấp thụ được. Trong các trường hợp như thế cần được khám toàn diện mới đánh giá đúng bệnh.
Để khiến giảm thân nhiệt khi NCT cao tuổi bị sốt thì động tác Thứ nhất nên khiến là lau mát. Đây là việc làm tuy rất đơn thuần, dễ thực hiện, không tốn kém nhưng lại rất khả năng.
Đối tượng ta thường dùng một chiếc khăn lau mặt nhúng vào một chậu nước mát hoặc khiến cho ướt khăn mặt từ vòi nước mát đắp lên những vùng có mạch máu lớn chạy qua thì sẽ giúp cho thân nhiệt giảm xuống nhanh hơn như vùng trán, hai bên thái dương, hai hố nách, hai bẹn.
Người bệnh nên mặc quần áo mỏng, không đắp chăn nằm ở nơi thoáng mát. Đồng hành với lau mát, cần được uống nhiều quốc gia, ngoài nước ép của quả tươi như chanh, cam, xoài, dưa hấu… uống thêm nước pha từ dung dịch ORS. Cứ một gói ORS 27,5g pha vào 1 lít nước đã đun sôi để nguội và cho uống theo nhu cầu.
Nếu không có điều kiện mua ORS thì có khả năng lấy 2 thìa gạt (loại thìa dùng trong uống cà phê) muối ăn và 8 thìa gạt đường ăn pha vào 1 lít nước sắc sôi để nguội hoặc nước gạo rang để uống. Tuyệt đối không được truyền dịch tại gia đình hoặc ở phòng khám không đủ điều kiện chăm sóc và cấp cứu.
Bởi vì lắm y tá điều dưỡng có thể thực hiện được kỹ thuật truyền dịch một cách thành thạo nhưng việc xử trí lúc truyền dịch bị sốc (phản ứng) thì không phải ai cũng giải quyết được. NCT bị sốt mà đang bị tăng huyết áp thì cũng không truyền dịch.
Lúc tiến hành các thủ thuật như vừa nêu như trên mà thân nhiệt vẫn không thuyên giảm (dưới 38oC) thì có thể dùng thuốc hạ nhiệt paracetamol, liều trung bình cho người lớn là 0,5g mỗi một lần và sau từ 4 – 6 giờ có thể dùng lại nếu vẫn còn sốt trên 38oC.
Cần chú ý là trong viên paracetamol dạng viên sủi có thêm thành phần muối bicacbonat natri nên những NCT có huyết áp tăng cần chú ý hạn chế dùng. Một điều nữa cũng cần được lưu ý là dược liệu paracetamol nếu dùng dài ngày sẽ không hề tốt vì chúng có nhiều tác dụng phụ nhất là ảnh hưởng đến chức năng của gan và vì vậy dễ gây ngộ độc.
Các giải pháp trên đã được áp dụng mà NCT không hạ thân nhiệt về lượng thông thường thì nên đưa NCT đến cơ sở y tế để được chẩn đoán xác định có nguốn gốc của sốt và sẽ được điều trị và mọi trường hợp khi NCT bị sốt không được chủ quan.
Nguyên nhân gây sốt
Có muôn vàn nguyên nhân gây sốt ở NCT nhưng hay gặp nhất là sốt do mắc bệnh nhiễm trùng. Bệnh nhiễm trùng ở NCT có khả năng là đường hô hấp như viêm họng, viêm mũi, xoang, viêm phế quản, viêm phổi, áp-xe phổi, lao phổi.
Bệnh nhiễm trùng ở NCT cũng có thể gặp ở đường ruột như viêm ruột, viêm đường mật cấp hoặc bị viêm nhiễm ở đường tiết niệu hoặc bị các bệnh do virút gây nên như sốt xuất huyết, sốt phát ban, sốt rét… ngoài ra, người ta thấy NCT cũng có thể bị sốt không do bệnh nhiễm trùng như một số bệnh ung thư, bệnh về máu, gãy xương, bệnh nội tiết…
Sốt có khả năng là sốt cấp tính hoặc sốt kéo dài. Sốt cũng có thể là sốt rất cao nhưng cũng có khả năng thân nhiệt chỉ vượt quá mức độ bình thường từ 0,5 – 1 – 20C. Sốt có thể được phân chia một cách tương đối, như: sốt nhẹ là thân nhiệt từ trên 37 – dưới 38oC; sốt trung bình: thân nhiệt từ 38 – dưới 39oC và sốt cao là lúc thân nhiệt trên 39oC.
Một số di chứng
Lúc NCT bị sốt nếu không xử trí kịp thời thì rất có khả năng xảy ra một số di chứng, thậm chí di chứng nguy hiểm đến tính mạng, nhất là sốt ở một số bệnh nhân đang mắc bệnh mạn tính như: bệnh tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh thận, bệnh thuộc hệ hô hấp (viêm phổi, hen suyễn, lao phổi, viêm phổi tắc nghẽn mạn
tính…).
Di chứng hay gặp nhất là ở hệ thần kinh, nhẹ thì nhức đầu, chóng mặt, nặng hơn lơ mơ, mê sảng, thậm chí gây co giật. Đối với hệ tim mạch thì có thể gây mạch nhanh, rối loạn nhịp tim, huyết áp tăng (nếu người bị bệnh có tiền sử tăng huyết áp thì rất nguy hiểm).
Sốt ở NCT cũng có thể gây buồn nôn, nôn, đau bụng, chán ăn hoặc ăn vào không tiêu, ậm ạch rất khó chịu. khi sốt có thể giúp cho NCT có thể bị rối loạn nhịp thở như khó thở, thở nông và lúc sốt cũng rất dễ gây nên tiểu tiện không nhiều do nước được thoát ra theo đường bài tiết mồ hôi và như vậy sẽ ảnh hưởng tới chức năng bài tiết của thận.
Nên làm gì lúc các cụ sốt?
Thân nhiệt của người bình thường là 37oC với điều kiện là cặp nhiệt kế ở miệng hoặc ở hậu môn. Nếu cặp nhiệt độ ở nách thì phải cộng thêm 0,50 nữa mới đúng thân nhiệt khi cặp nhiệt kế.
Sốt có nghĩa là thân nhiệt phải vượt quá 37oC. Tuy vậy, cũng có khả năng gặp một số trường hợp ở NCT tuy mắc bệnh nhiễm trùng nặng nhưng lúc cặp nhiệt độ thì không thấy thân nhiệt tăng (không thấy sốt) thậm chí thân nhiệt còn thấp hơn 37oC.
Lý do có khả năng ở những trường hợp như vậy do sức chịu đựng và phản xạ của cơ thể quá yếu, đặc biệt ở đối tượng tuổi cao, sức yếu, nằm lâu ngày, thiếu vận động hoặc ăn, uống kém, không hấp thụ được. Trong các trường hợp như thế cần được khám toàn diện mới đánh giá đúng bệnh.
Để khiến giảm thân nhiệt khi NCT cao tuổi bị sốt thì động tác Thứ nhất nên khiến là lau mát. Đây là việc làm tuy rất đơn thuần, dễ thực hiện, không tốn kém nhưng lại rất khả năng.
Đối tượng ta thường dùng một chiếc khăn lau mặt nhúng vào một chậu nước mát hoặc khiến cho ướt khăn mặt từ vòi nước mát đắp lên những vùng có mạch máu lớn chạy qua thì sẽ giúp cho thân nhiệt giảm xuống nhanh hơn như vùng trán, hai bên thái dương, hai hố nách, hai bẹn.
Người bệnh nên mặc quần áo mỏng, không đắp chăn nằm ở nơi thoáng mát. Đồng hành với lau mát, cần được uống nhiều quốc gia, ngoài nước ép của quả tươi như chanh, cam, xoài, dưa hấu… uống thêm nước pha từ dung dịch ORS. Cứ một gói ORS 27,5g pha vào 1 lít nước đã đun sôi để nguội và cho uống theo nhu cầu.
Nếu không có điều kiện mua ORS thì có khả năng lấy 2 thìa gạt (loại thìa dùng trong uống cà phê) muối ăn và 8 thìa gạt đường ăn pha vào 1 lít nước sắc sôi để nguội hoặc nước gạo rang để uống. Tuyệt đối không được truyền dịch tại gia đình hoặc ở phòng khám không đủ điều kiện chăm sóc và cấp cứu.
Bởi vì lắm y tá điều dưỡng có thể thực hiện được kỹ thuật truyền dịch một cách thành thạo nhưng việc xử trí lúc truyền dịch bị sốc (phản ứng) thì không phải ai cũng giải quyết được. NCT bị sốt mà đang bị tăng huyết áp thì cũng không truyền dịch.
Lúc tiến hành các thủ thuật như vừa nêu như trên mà thân nhiệt vẫn không thuyên giảm (dưới 38oC) thì có thể dùng thuốc hạ nhiệt paracetamol, liều trung bình cho người lớn là 0,5g mỗi một lần và sau từ 4 – 6 giờ có thể dùng lại nếu vẫn còn sốt trên 38oC.
Cần chú ý là trong viên paracetamol dạng viên sủi có thêm thành phần muối bicacbonat natri nên những NCT có huyết áp tăng cần chú ý hạn chế dùng. Một điều nữa cũng cần được lưu ý là dược liệu paracetamol nếu dùng dài ngày sẽ không hề tốt vì chúng có nhiều tác dụng phụ nhất là ảnh hưởng đến chức năng của gan và vì vậy dễ gây ngộ độc.
Các giải pháp trên đã được áp dụng mà NCT không hạ thân nhiệt về lượng thông thường thì nên đưa NCT đến cơ sở y tế để được chẩn đoán xác định có nguốn gốc của sốt và sẽ được điều trị và mọi trường hợp khi NCT bị sốt không được chủ quan.
Tại sao nói 'Phương pháp Montessori chính là cuộc sống'?
Các bài tập thực hành đời sống là một phần thông tin lớn và cần thiết trong giáo dục Montessori.
Chúng ta hẳn còn nhớ hoặc đang và sẽ chứng kiến mình hoặc con cái mình có một giai đoạn say mê, tập trung và hứng thú thế nào khi chơi các trò chơi mô phỏng hoạt động hàng ngày của người lớn như đun cơm, sắp cơm, quét dọn, tắm rửa, mặc quần áo cho búp bê…Với thuật ngữ hay dùng là 'chơi đồ hàng'.
Phần đa chúng ta - một số người lớn - chỉ nhìn vào và nói là trẻ em thích bắt chước. Từ 'bắt chước' xuất hiện những gì đối tượng lớn nghĩ đối với các hoạt động này, nó đeo ý nghĩa đánh giá thấp trẻ em - chỉ bắt chước làm cho theo đối tượng lớn, những hoạt động như vậy đơn thuần là những trò chơi không có ý nghĩa gì với giáo dục, chỉ để khiến cho chúng vui.
Học cụ cho các bài tập thực hành cuộc sống thực tiễn đều là những đồ dùng được chọn lựa từ đời sống mỗi ngày tương thích với độ tuổi của trẻ.
Trong Ngôi Nhà Của Trẻ Montessori, chúng tôi dùng thuật ngữ 'các bài tập thực hành cuộc sống thực tế (EPL)' để mô tả những hoạt động đơn thuần hàng ngày mà người lớn hay khiến để duy trì và cải thiện các trạng thái đúng đắn của môi trường sống của đối tượng lớn. Mục đích của người lớn đối với các hoạt động này chỉ đơn thuần mang tính bảo quản và thiết thực. Họ có 'mục đích bên ngoài' và đó chính là mối chú trọng của họ. Họ thực hiện các hoạt động mang tính duy trì và khôi phục này không chỉ đối với các sự vật (hoàn cảnh), mà còn tiến hành đối với con đối tượng (mối quan hệ).
Thực nghiệm là ngay từ khi được sinh ra đời và bước vào môi trường được tạo ra và duy trì bởi đối tượng lớn, em bé đã quan sát và trở nên khẩn trường quen thuộc với các hoạt động duy trì đó bởi chúng là một phần trong các hoạt động mỗi ngày của đối tượng lớn. Các hoạt động trong cuộc sống hàng ngày của người lớn có thể phân thành ba loại: hoạt động chăm sóc môi trường; hoạt động chăm sóc cá nhân; và những hoạt động ứng xử duyên dáng, lịch thiệp trong đời sống xã hội (giao tiếp).
Không cần nên là một người quan sát được huấn luyện và sáng suốt để có khả năng cảm thấy là con đối tượng trong hình hài em bé từ lúc còn rất nhỏ đã xuất hiện nhu cầu mạnh mẽ không thể chối từ trong việc muốn tham gia vào các hoạt động trên. Trẻ chứng tỏ sự hứng thú mạnh mẽ, muốn là một phần của các hoạt động đó, 'xin để giúp đỡ' tiến hành những hoạt động đó. Chúng ta nên tự hỏi tại sao trẻ lại quá hứng thú trong khi chúng ta làm cho những việc đó phần lớn là bởi nhu cầu bên ngoài thay vì là sự hứng thú thuần khiết bên trong.
Một học cụ Montessori giúp trẻ thực hành các công việc như kéo khóa, cài cúc, buộc dây...
Đối với trẻ nhỏ, những hoạt động này có chức năng cần thiết và mang tính cá nhân. Chúng không phải là những hoạt động mang đặc tính duy trì hay khôi phục môi trường (giống như mục đích của người lớn), mà là đeo đặc tính xây dựng cho chính bản thân trẻ. Những hoạt động thường ngày ấy giúp trẻ phát triển và sáng tạo.
Lúc trẻ thực hiện những hoạt động ấy, trẻ tham gia một phương pháp trọn vẹn và toàn diện. Vì sao trẻ chọn chúng và cái gì lại có sức hấp dẫn không thể cưỡng lại được như thế? Điều gì khiến các hoạt động ấy lại có thể có vai trò phát triển và xây dựng lớn như vậy đối với cuộc sống của trẻ?
Chúng ta phải nhìn nhận được những đặc điểm của những hoạt động này như sau đây:
1. Các hoạt động này rất giản đơn, cụ thể và có mục đích rõ nét. Chúng có quy trình dễ hiểu từ điểm bắt đầu cho đến điểm kết thúc (chỉ trong một khoảng thời gian ngắn).
2. Các hoạt động này có sự nổi bật về mặt tự nhiên, do đó có khả năng nhìn nhận biết, các thao tác dễ dàng được thực hiện trong hiệu quả của trẻ ở giai đoạn đầu đời. Hai đặc trưng này làm cho các hoạt động này trở nên dễ hiểu đối với trẻ.
3. Các hoạt động này đáng thèm muốn, chúng là những lời mời thu hút và hấp dẫn đối với ý chí của trẻ. Trẻ có khả năng thực hiện những vận động cần thiết để trình diễn những hoạt động này theo mục đích và hiểu biết của chúng. Nếu được khiến theo hiểu biết và mục đích như vậy, chúng đem tới sự dẫn đường cho sự tối ưu, kĩ năng tốt hơn không chỉ khoảng các vận động mà còn trong chính bản thân trẻ.
Các hoạt động này còn gồm những cả chức năng tiến triển. Chúng giúp làm mạnh, phát triển và phục vụ trẻ trong nỗ lực của trẻ để làm mạnh và tiến triển nền tảng nhân phương pháp con đối tượng – sự thống nhất giữa quan niệm, ý chí và hành động. Chúng tôi gọi đây là 'sự phối hợp của vận động'.
Chiếc thảm - nơi trẻ sẽ tập trung làm cho việc của riêng mình với sự tập trung và chăm chú đáng kinh ngạc.
Bên cạnh mục đích trực tiếp là để giúp trẻ tăng cường và tiến triển sự độc lập trong việc; thực hiện các hoạt động vận động căn bản, chăm sóc môi trường của mình, chăm sóc bản thân mình, các mối quan hệ xã hội (ứng xử tế nhị và lịch thiệp), Các bài tập thực hành cuộc sống thực tế (EPL) sẽ giúp trẻ củng cố và tiến triển 'sự phối hợp của các vận động' của cơ thể và do đó đặt nền tảng cho sự nhất thể hóa nhân biện pháp.
Lúc nói đến 'sự phối hợp của các vận động', chúng tôi muốn nói đến sự phối hợp của TRÍ TUỆ, Ý CHÍ và CÁC VẬN ĐỘNG tự nguyện. Sự kết hợp của các vận động tự bộc lộ thông qua các vận động được thực hiện một cách có trật tự, duyên dáng và có mục đích. Nó trở thành một dấu hiệu cho thấy sự nhất thể hóa ngày càng tăng của nhân cách - sự hợp nhất và hài hòa của các sức mạnh bên trong của 'TRÍ TUỆ' và 'Ý CHÍ' với các cơ quan thi hành - 'CÁC VẬN ĐỘNG' của cơ thể. Khi thực hiện Các bài tập thực hành đời sống thực tiễn (EPL) cho các mục đích nội tại và tiến triển của mình, ba nguồn sức mạnh cơ bản này đến gần nhau hơn bao giờ hết, tích hợp và xây dựng một nền tảng vững chắc và dài lâu cho sự tiến triển xa hơn nữa.
Những đồ dùng cấp thiết để trẻ học cắm hoa trong một lớp học Montessori.
'CÁC VẬN ĐỘNG' tự nguyện của cơ thể được tiến hành dưới sự lời khuyên của 'TRÍ TUỆ', điều khiển bởi 'Ý CHÍ', các hoạt động được hiểu bởi trí tuệ và được lựa chọn bởi ý chí.
Ngay cả lúc chúng khiến cho việc phối hợp, mỗi nguồn sức mạnh – 'TRÍ TUỆ', 'Ý CHÍ' và 'CÁC VẬN ĐỘNG' tự nguyện – đều tự phát triển và tự cải tiến sức mạnh (riêng rẽ) thông qua việc thực hiện các hoạt động phục vụ sự tiến triển này.
Các bài tập thực hành đời sống thực tiễn (EPL) cũng đem đến những 'hệ quả' tích cực khác theo sau và được gieo vào vùng đất của sự tiến triển. Chúng không phải là mục đích (của các bài tập này), nhưng lại là những hệ quả rất tích cực và đáng mong ước.
1. Làm cho giàu cảm xúc: Hoạt động TRÍ TUỆ và Ý CHÍ (có nghĩa là: tự do chọn lựa và siêng năng thực hiện) – 1 nhu cầu tiến triển – là cấp thiết và được trẻ yêu thích. Tình yêu mà trẻ dành cho các hoạt động này (EPL) chứng tỏ rằng chúng là những hoạt động hữu ích, đồng thời cũng là một hình thức thư giãn của trẻ. Cảm giác của sự hoàn thành các hành động EPL là bước đệm vững vàng cho các hoạt động tiếp theo.
2. ‘Cách mạng' xã hội: Việc các bài tập thực hành cuộc sống thực tế (EPL) được tiến hành trong những năm đầu đời của trẻ, tình yêu của trẻ dành cho chúng và các 'cảm hứng' được truyền tải bởi một số người tiến hành chúng trong môi trường mỗi ngày, khiến trẻ không xem thường các hoạt động này và một số người tiến hành chúng như một nghề nghiệp (người lao động chân tay). Chúng giúp trẻ tiến triển lòng trân trọng thật sự đối với lao động chân tay. Thái độ tích cực này của trẻ sẽ tạo ra một sự tái định hướng về một xã hội 'tự nhiên' và 'hòa bình', thông qua sự thấm hút (các điều tốt) vào trẻ, và tác động đến xã hội tương lai, sẽ giúp bỏ định kiến của người lớn hiệu quả hơn so với bất kỳ cố gắng trực tiếp nào của đối tượng lớn (để loại bỏ định kiến) có thể đạt được.
3. Nhận thức về nhu cầu của môi trường và nhu cầu của bản thân: Một em bé lúc tiến hành các hoạt động này vì mục đích riêng của mình và trong môi trường được chuẩn bị của riêng mình, sẽ tiến triển một thói quen chăm sóc mọi thứ xoay quanh và chăm sóc chính bản thân mình.
4. Các bài tập thực hành đời sống thực tiễn (EPL) được thực hiện một cách tự nguyện và được lặp đi lặp lại cũng sẽ đóng góp đáng kể và 'tự nhiên' cho việc tiến triển thể chất. Các cơ ngô của tất cả cơ thể được tập luyện một biện pháp uyển chuyển, không thiết bị và không phải bởi sức ép bên ngoài như việc huấn luyện thể chất, cũng không phải chỉ được thực hiện như là một chức năng của cơ thể, mà bởi một con người, như một xuất hiện của sự sống của con đối tượng thật sự, được hiểu và có ý chí mục đích. Vì lý do đó chúng được lặp đi lặp lại, thường xuyên hơn bất kỳ hoạt động thể chất nào, mà không mệt mỏi và xì-stress.
5. Chúng giúp trẻ tiến triển trí tuệ và tương tác có trách nhiệm với môi trường của mình, vấn đề này tạo cơ sở nền tảng cho những khám phá phức tạp và trừu tượng hơn sau này.
6. Tạo nên thói quen thực hiện một hoạt động một cách ý thức và có tính xây dựng để lại một 'trải nghiệm' làm toàn bộ các hình thức hoạt động khác (không có ý thức & không có tính xây dựng) trở nên 'nhạt nhẽo'.
7. Chúng cũng giúp trẻ tạo nên thói quen nhận định hoạt động của chính mình một cách khách quan và độc lập không theo quan điểm khen ngợi hay chê bai từ bên ngoài, mà từ sự hứng thú và khao khát sự hoàn chỉnh.
8. Chúng nuôi dưỡng sự tiến triển của ý chí thông qua việc cung cấp cho trẻ cơ hội trí thông minh và công dụng kiến tạo trong việc chọn lựa, quyết định, siêng năng theo đuổi một hoạt động. Sức mạnh ý chí chớm nở ở trẻ phát triển mạnh mẽ hơn thông qua phương tiện là các hoạt động có mục đích. Ý chí mạnh mẽ này sẽ trở nên cấp thiết trong các hoạt động tương lai của trẻ.
9. Có thể là sự tiến triển của trẻ trước đây (0-3) hơi lệch đi do không có điều kiện thuận lợi để tiến triển. Tuy nhiên, với các bài tập thực hành đời sống thực tiễn (EPL), chúng ta vẫn còn thời gian để khắc phục và điều chỉnh những lệch lạc có thể đó ở giai đoạn tiến triển (3-6).
Bà Maria Montessori ủng hộ những nghề nghiệp có mục đích như là một phương tiện để điều chỉnh các vấn đề như vậy. Và các bài tập thực hành đời sống thực tiễn (EPL) dường như là loại hoạt động đúng để tiến hành tại thời điểm này. khôi phục và duy trì trạng thái bình thường là một đặc điểm quan trọng ở giai đoạn phát triển này.
10. Chúng ta không thể giải thích nổi vẻ duyên dáng trong cử chỉ của một con người nhưng chúng ta có thể cảm thấy được. Việc thực hiện các bài tập thực hành đời sống thực tiễn (EPL) chứng tỏ đây là một nỗ lực trong việc phát triển vẻ duyên dáng trong cử chỉ của một cá nhân.
Các bài tập thực hành đời sống thực tế (EPL) vì thế là phương tiện cho sự phát triển toàn diện. Khi được phân vân, hỗ trợ và thực hiện theo phương pháp này thì chúng đạt được nhiều hơn là những chức năng hữu ích đơn giản. Sẽ không còn có chỗ cho sự phân biệt xã hội và giới tính. Chúng giúp trẻ đặt nền tảng cho một sự tiến triển rộng hơn và sâu hơn và các bài tập thực hành cuộc sống thực tiễn (EPL) là cần thiết để khiến cho được như vậy.
Các bài tập thực hành cuộc sống thực tiễn có ý nghĩa hết sức quan trọng trong việc giúp trẻ xây dựng, rèn luyện và duy trì những thói quen tốt cho trẻ.
Bốn nhóm bài tập thực hành cuộc sống thực tiễn trong Montessori
Chức năng mang tính xây dựng của các bài tập thực hành đời sống thực tế (EPL) được hiện thực ở một quy mô rộng lớn, dùng rộng rãi và phổ thông gồm những các mối quan hệ cơ bản giữa trẻ và môi trường từ lúc sinh ra cho đến về sau. Chúng mang lại cho trẻ các cơ hội theo phương pháp chủ động và mang tính cá nhân.
Có bốn nhóm khác nhau của các bài tập thực hành đời sống thực tế (EPL) ảnh hưởng các vấn đề mà trẻ có quyền được nhận sự trợ giúp từ chúng ta để có thể tiến triển bản thân tuân theo sự thôi thúc nội tại và các quy luật sáng tạo tự nhiên.
Bài học trực quan giúp trẻ học phương pháp phân loại rác, bảo vệ môi trường.
Chính sự thôi thúc nội tại và các quy luật sáng tạo tự nhiên sẽ định hướng cho sự hứng thú có lựa chọn của trẻ đối với các hoạt động này. Cũng chính sự thôi thúc và quy luật tự nhiên đó giúp trẻ nhận ra rằng các hoạt động này đáp ứng được nhu cầu của riêng trẻ. Do đó chúng khiến trẻ không thể cưỡng lại nổi việc muốn thực hiện, bất chấp sự hiểu lầm và tắt nghẽn từ môi trường (người lớn).
Bốn nhóm này được thực hiện để Thiết lập, Duy trì và cải thiện hiện trạng của:
1. Các môi trường động và tĩnh (quét bụi, lau chùi, giặt rửa, đánh bóng, chăm sóc cây, động vật…)
2. Cá nhân mỗi người (mặc quần áo, cởi quần áo, tắm rửa, chải chuốt)
3. Các mối quan hệ xã hội (chào hỏi, đề nghị, chấp nhận, xin lỗi,…).
4. Các vận động căn bản (cầm nắm, khuân vác, đặt xuống, nhặt lên,… Toàn bộ mọi thứ, đi bộ, ngồi xuống, đứng lên,…)
Phần đa chúng ta - một số người lớn - chỉ nhìn vào và nói là trẻ em thích bắt chước. Từ 'bắt chước' xuất hiện những gì đối tượng lớn nghĩ đối với các hoạt động này, nó đeo ý nghĩa đánh giá thấp trẻ em - chỉ bắt chước làm cho theo đối tượng lớn, những hoạt động như vậy đơn thuần là những trò chơi không có ý nghĩa gì với giáo dục, chỉ để khiến cho chúng vui.
Trẻ em sản sinh ra trong các gia đình kinh tế càng khá giả thì gần như càng được cưng chiều và bị người lớn ức chế gần như hầu hết tới sự tiếp cận của các bài tập thực hành đời sống thực tiễn (EPL). Đối tượng lớn nghĩ rằng, các hoạt động đó là vô bổ, chẳng có ý nghĩa gì với giáo dục. Con mình sản sinh ra là để khiến cho việc khác, những ngành nghề cao sang, những nghề nghiệp to tát. Chúng phải được dành hầu hết thời gian để học tiếng Anh, học Toán, học thông tin để chuẩn bị cho những mục tiêu tương lai vào đại học, đi du học, có được công việc tử tế, có thu nhập cao, có chỗ đứng trong xã hội, được sống một cuộc sống tràn đầy sung sướng… Thậm chí còn có những trường hợp khi trẻ em cầm lấy cái chổi và tập luyện quét nhà còn bị đối tượng lớn mắng 'Sao để … cho cháu quét nhà!'?
Thật may mắn cho trẻ em được sinh ra ở những gia đình nghèo khó lúc bố mẹ chúng bận lo kiếm cơm tới nỗi không còn biện pháp nào khác là phải để cho chúng thực hiện các bài tập thực hành đời sống thực tiễn (EPL) từ rất sớm.Học cụ cho các bài tập thực hành cuộc sống thực tiễn đều là những đồ dùng được chọn lựa từ đời sống mỗi ngày tương thích với độ tuổi của trẻ.
Trong Ngôi Nhà Của Trẻ Montessori, chúng tôi dùng thuật ngữ 'các bài tập thực hành cuộc sống thực tế (EPL)' để mô tả những hoạt động đơn thuần hàng ngày mà người lớn hay khiến để duy trì và cải thiện các trạng thái đúng đắn của môi trường sống của đối tượng lớn. Mục đích của người lớn đối với các hoạt động này chỉ đơn thuần mang tính bảo quản và thiết thực. Họ có 'mục đích bên ngoài' và đó chính là mối chú trọng của họ. Họ thực hiện các hoạt động mang tính duy trì và khôi phục này không chỉ đối với các sự vật (hoàn cảnh), mà còn tiến hành đối với con đối tượng (mối quan hệ).
Thực nghiệm là ngay từ khi được sinh ra đời và bước vào môi trường được tạo ra và duy trì bởi đối tượng lớn, em bé đã quan sát và trở nên khẩn trường quen thuộc với các hoạt động duy trì đó bởi chúng là một phần trong các hoạt động mỗi ngày của đối tượng lớn. Các hoạt động trong cuộc sống hàng ngày của người lớn có thể phân thành ba loại: hoạt động chăm sóc môi trường; hoạt động chăm sóc cá nhân; và những hoạt động ứng xử duyên dáng, lịch thiệp trong đời sống xã hội (giao tiếp).
Không cần nên là một người quan sát được huấn luyện và sáng suốt để có khả năng cảm thấy là con đối tượng trong hình hài em bé từ lúc còn rất nhỏ đã xuất hiện nhu cầu mạnh mẽ không thể chối từ trong việc muốn tham gia vào các hoạt động trên. Trẻ chứng tỏ sự hứng thú mạnh mẽ, muốn là một phần của các hoạt động đó, 'xin để giúp đỡ' tiến hành những hoạt động đó. Chúng ta nên tự hỏi tại sao trẻ lại quá hứng thú trong khi chúng ta làm cho những việc đó phần lớn là bởi nhu cầu bên ngoài thay vì là sự hứng thú thuần khiết bên trong.
Một học cụ Montessori giúp trẻ thực hành các công việc như kéo khóa, cài cúc, buộc dây...
Đối với trẻ nhỏ, những hoạt động này có chức năng cần thiết và mang tính cá nhân. Chúng không phải là những hoạt động mang đặc tính duy trì hay khôi phục môi trường (giống như mục đích của người lớn), mà là đeo đặc tính xây dựng cho chính bản thân trẻ. Những hoạt động thường ngày ấy giúp trẻ phát triển và sáng tạo.
Lúc trẻ thực hiện những hoạt động ấy, trẻ tham gia một phương pháp trọn vẹn và toàn diện. Vì sao trẻ chọn chúng và cái gì lại có sức hấp dẫn không thể cưỡng lại được như thế? Điều gì khiến các hoạt động ấy lại có thể có vai trò phát triển và xây dựng lớn như vậy đối với cuộc sống của trẻ?
Chúng ta phải nhìn nhận được những đặc điểm của những hoạt động này như sau đây:
1. Các hoạt động này rất giản đơn, cụ thể và có mục đích rõ nét. Chúng có quy trình dễ hiểu từ điểm bắt đầu cho đến điểm kết thúc (chỉ trong một khoảng thời gian ngắn).
2. Các hoạt động này có sự nổi bật về mặt tự nhiên, do đó có khả năng nhìn nhận biết, các thao tác dễ dàng được thực hiện trong hiệu quả của trẻ ở giai đoạn đầu đời. Hai đặc trưng này làm cho các hoạt động này trở nên dễ hiểu đối với trẻ.
3. Các hoạt động này đáng thèm muốn, chúng là những lời mời thu hút và hấp dẫn đối với ý chí của trẻ. Trẻ có khả năng thực hiện những vận động cần thiết để trình diễn những hoạt động này theo mục đích và hiểu biết của chúng. Nếu được khiến theo hiểu biết và mục đích như vậy, chúng đem tới sự dẫn đường cho sự tối ưu, kĩ năng tốt hơn không chỉ khoảng các vận động mà còn trong chính bản thân trẻ.
Các hoạt động này còn gồm những cả chức năng tiến triển. Chúng giúp làm mạnh, phát triển và phục vụ trẻ trong nỗ lực của trẻ để làm mạnh và tiến triển nền tảng nhân phương pháp con đối tượng – sự thống nhất giữa quan niệm, ý chí và hành động. Chúng tôi gọi đây là 'sự phối hợp của vận động'.
Chiếc thảm - nơi trẻ sẽ tập trung làm cho việc của riêng mình với sự tập trung và chăm chú đáng kinh ngạc.
Bên cạnh mục đích trực tiếp là để giúp trẻ tăng cường và tiến triển sự độc lập trong việc; thực hiện các hoạt động vận động căn bản, chăm sóc môi trường của mình, chăm sóc bản thân mình, các mối quan hệ xã hội (ứng xử tế nhị và lịch thiệp), Các bài tập thực hành cuộc sống thực tế (EPL) sẽ giúp trẻ củng cố và tiến triển 'sự phối hợp của các vận động' của cơ thể và do đó đặt nền tảng cho sự nhất thể hóa nhân biện pháp.
Lúc nói đến 'sự phối hợp của các vận động', chúng tôi muốn nói đến sự phối hợp của TRÍ TUỆ, Ý CHÍ và CÁC VẬN ĐỘNG tự nguyện. Sự kết hợp của các vận động tự bộc lộ thông qua các vận động được thực hiện một cách có trật tự, duyên dáng và có mục đích. Nó trở thành một dấu hiệu cho thấy sự nhất thể hóa ngày càng tăng của nhân cách - sự hợp nhất và hài hòa của các sức mạnh bên trong của 'TRÍ TUỆ' và 'Ý CHÍ' với các cơ quan thi hành - 'CÁC VẬN ĐỘNG' của cơ thể. Khi thực hiện Các bài tập thực hành đời sống thực tiễn (EPL) cho các mục đích nội tại và tiến triển của mình, ba nguồn sức mạnh cơ bản này đến gần nhau hơn bao giờ hết, tích hợp và xây dựng một nền tảng vững chắc và dài lâu cho sự tiến triển xa hơn nữa.
Những đồ dùng cấp thiết để trẻ học cắm hoa trong một lớp học Montessori.
'CÁC VẬN ĐỘNG' tự nguyện của cơ thể được tiến hành dưới sự lời khuyên của 'TRÍ TUỆ', điều khiển bởi 'Ý CHÍ', các hoạt động được hiểu bởi trí tuệ và được lựa chọn bởi ý chí.
Ngay cả lúc chúng khiến cho việc phối hợp, mỗi nguồn sức mạnh – 'TRÍ TUỆ', 'Ý CHÍ' và 'CÁC VẬN ĐỘNG' tự nguyện – đều tự phát triển và tự cải tiến sức mạnh (riêng rẽ) thông qua việc thực hiện các hoạt động phục vụ sự tiến triển này.
Các bài tập thực hành đời sống thực tiễn (EPL) cũng đem đến những 'hệ quả' tích cực khác theo sau và được gieo vào vùng đất của sự tiến triển. Chúng không phải là mục đích (của các bài tập này), nhưng lại là những hệ quả rất tích cực và đáng mong ước.
1. Làm cho giàu cảm xúc: Hoạt động TRÍ TUỆ và Ý CHÍ (có nghĩa là: tự do chọn lựa và siêng năng thực hiện) – 1 nhu cầu tiến triển – là cấp thiết và được trẻ yêu thích. Tình yêu mà trẻ dành cho các hoạt động này (EPL) chứng tỏ rằng chúng là những hoạt động hữu ích, đồng thời cũng là một hình thức thư giãn của trẻ. Cảm giác của sự hoàn thành các hành động EPL là bước đệm vững vàng cho các hoạt động tiếp theo.
2. ‘Cách mạng' xã hội: Việc các bài tập thực hành cuộc sống thực tế (EPL) được tiến hành trong những năm đầu đời của trẻ, tình yêu của trẻ dành cho chúng và các 'cảm hứng' được truyền tải bởi một số người tiến hành chúng trong môi trường mỗi ngày, khiến trẻ không xem thường các hoạt động này và một số người tiến hành chúng như một nghề nghiệp (người lao động chân tay). Chúng giúp trẻ tiến triển lòng trân trọng thật sự đối với lao động chân tay. Thái độ tích cực này của trẻ sẽ tạo ra một sự tái định hướng về một xã hội 'tự nhiên' và 'hòa bình', thông qua sự thấm hút (các điều tốt) vào trẻ, và tác động đến xã hội tương lai, sẽ giúp bỏ định kiến của người lớn hiệu quả hơn so với bất kỳ cố gắng trực tiếp nào của đối tượng lớn (để loại bỏ định kiến) có thể đạt được.
3. Nhận thức về nhu cầu của môi trường và nhu cầu của bản thân: Một em bé lúc tiến hành các hoạt động này vì mục đích riêng của mình và trong môi trường được chuẩn bị của riêng mình, sẽ tiến triển một thói quen chăm sóc mọi thứ xoay quanh và chăm sóc chính bản thân mình.
4. Các bài tập thực hành đời sống thực tiễn (EPL) được thực hiện một cách tự nguyện và được lặp đi lặp lại cũng sẽ đóng góp đáng kể và 'tự nhiên' cho việc tiến triển thể chất. Các cơ ngô của tất cả cơ thể được tập luyện một biện pháp uyển chuyển, không thiết bị và không phải bởi sức ép bên ngoài như việc huấn luyện thể chất, cũng không phải chỉ được thực hiện như là một chức năng của cơ thể, mà bởi một con người, như một xuất hiện của sự sống của con đối tượng thật sự, được hiểu và có ý chí mục đích. Vì lý do đó chúng được lặp đi lặp lại, thường xuyên hơn bất kỳ hoạt động thể chất nào, mà không mệt mỏi và xì-stress.
5. Chúng giúp trẻ tiến triển trí tuệ và tương tác có trách nhiệm với môi trường của mình, vấn đề này tạo cơ sở nền tảng cho những khám phá phức tạp và trừu tượng hơn sau này.
6. Tạo nên thói quen thực hiện một hoạt động một cách ý thức và có tính xây dựng để lại một 'trải nghiệm' làm toàn bộ các hình thức hoạt động khác (không có ý thức & không có tính xây dựng) trở nên 'nhạt nhẽo'.
7. Chúng cũng giúp trẻ tạo nên thói quen nhận định hoạt động của chính mình một cách khách quan và độc lập không theo quan điểm khen ngợi hay chê bai từ bên ngoài, mà từ sự hứng thú và khao khát sự hoàn chỉnh.
8. Chúng nuôi dưỡng sự tiến triển của ý chí thông qua việc cung cấp cho trẻ cơ hội trí thông minh và công dụng kiến tạo trong việc chọn lựa, quyết định, siêng năng theo đuổi một hoạt động. Sức mạnh ý chí chớm nở ở trẻ phát triển mạnh mẽ hơn thông qua phương tiện là các hoạt động có mục đích. Ý chí mạnh mẽ này sẽ trở nên cấp thiết trong các hoạt động tương lai của trẻ.
9. Có thể là sự tiến triển của trẻ trước đây (0-3) hơi lệch đi do không có điều kiện thuận lợi để tiến triển. Tuy nhiên, với các bài tập thực hành đời sống thực tiễn (EPL), chúng ta vẫn còn thời gian để khắc phục và điều chỉnh những lệch lạc có thể đó ở giai đoạn tiến triển (3-6).
Bà Maria Montessori ủng hộ những nghề nghiệp có mục đích như là một phương tiện để điều chỉnh các vấn đề như vậy. Và các bài tập thực hành đời sống thực tiễn (EPL) dường như là loại hoạt động đúng để tiến hành tại thời điểm này. khôi phục và duy trì trạng thái bình thường là một đặc điểm quan trọng ở giai đoạn phát triển này.
10. Chúng ta không thể giải thích nổi vẻ duyên dáng trong cử chỉ của một con người nhưng chúng ta có thể cảm thấy được. Việc thực hiện các bài tập thực hành đời sống thực tiễn (EPL) chứng tỏ đây là một nỗ lực trong việc phát triển vẻ duyên dáng trong cử chỉ của một cá nhân.
Các bài tập thực hành đời sống thực tế (EPL) vì thế là phương tiện cho sự phát triển toàn diện. Khi được phân vân, hỗ trợ và thực hiện theo phương pháp này thì chúng đạt được nhiều hơn là những chức năng hữu ích đơn giản. Sẽ không còn có chỗ cho sự phân biệt xã hội và giới tính. Chúng giúp trẻ đặt nền tảng cho một sự tiến triển rộng hơn và sâu hơn và các bài tập thực hành cuộc sống thực tiễn (EPL) là cần thiết để khiến cho được như vậy.
Các bài tập thực hành cuộc sống thực tiễn có ý nghĩa hết sức quan trọng trong việc giúp trẻ xây dựng, rèn luyện và duy trì những thói quen tốt cho trẻ.
Bốn nhóm bài tập thực hành cuộc sống thực tiễn trong Montessori
Chức năng mang tính xây dựng của các bài tập thực hành đời sống thực tế (EPL) được hiện thực ở một quy mô rộng lớn, dùng rộng rãi và phổ thông gồm những các mối quan hệ cơ bản giữa trẻ và môi trường từ lúc sinh ra cho đến về sau. Chúng mang lại cho trẻ các cơ hội theo phương pháp chủ động và mang tính cá nhân.
Có bốn nhóm khác nhau của các bài tập thực hành đời sống thực tế (EPL) ảnh hưởng các vấn đề mà trẻ có quyền được nhận sự trợ giúp từ chúng ta để có thể tiến triển bản thân tuân theo sự thôi thúc nội tại và các quy luật sáng tạo tự nhiên.
Bài học trực quan giúp trẻ học phương pháp phân loại rác, bảo vệ môi trường.
Chính sự thôi thúc nội tại và các quy luật sáng tạo tự nhiên sẽ định hướng cho sự hứng thú có lựa chọn của trẻ đối với các hoạt động này. Cũng chính sự thôi thúc và quy luật tự nhiên đó giúp trẻ nhận ra rằng các hoạt động này đáp ứng được nhu cầu của riêng trẻ. Do đó chúng khiến trẻ không thể cưỡng lại nổi việc muốn thực hiện, bất chấp sự hiểu lầm và tắt nghẽn từ môi trường (người lớn).
Bốn nhóm này được thực hiện để Thiết lập, Duy trì và cải thiện hiện trạng của:
1. Các môi trường động và tĩnh (quét bụi, lau chùi, giặt rửa, đánh bóng, chăm sóc cây, động vật…)
2. Cá nhân mỗi người (mặc quần áo, cởi quần áo, tắm rửa, chải chuốt)
3. Các mối quan hệ xã hội (chào hỏi, đề nghị, chấp nhận, xin lỗi,…).
4. Các vận động căn bản (cầm nắm, khuân vác, đặt xuống, nhặt lên,… Toàn bộ mọi thứ, đi bộ, ngồi xuống, đứng lên,…)
Triệu chứng nam giới bước vào kỳ mãn dục
Mãn dục nam hay hội chứng suy giảm testosteron do tuổi tác là một hội chứng lâm sàng và sinh hóa kết hợp với tuổi cao.
Thể hiện các dấu hiệu của các cơ quan đích và suy giảm nồng độ testosteron ở trong máu. Hội chứng này có thể dẫn đến những thay đổi có ý nghĩa tới chất lượng cuộc sống và liên quan bất lợi trên chức năng của nhiều cơ quan trong cơ thể đối tượng đàn ông.
Nói tới chất lượng cuộc sống không thể không nói đến đời sống tình dục được tràn đầy, điều hòa ở mỗi độ tuổi không giống nhau. Nội tiết tố có vai trò quyết định nhu cầu cũng như đời sống tình dục ở mỗi giới. Ở nam giới, testosteron tăng thêm ham muốn tình dục, giúp quá trình cương dương vật tốt hơn, số lượng, chất lượng tinh trùng sự ổn định.
Testosteron giảm sút liên quan đến liệu trình lão hóa của tuổi già, trái ngược tuổi càng cao, mọi bộ phận trong cơ thể bị suy thoái, trong đó có thượng thận và tinh hoàn khiến cho nội tiết tố nam giới bị giảm sút theo. Chỉ số testosteron giảm dưới mức bình thường (bình thường 9 - 38nmol/l) sẽ có hàng loạt các triệu chứng xảy ra kèm theo. đó chính là những triệu chứng của thời kỳ mãn dục nam.
Các bạn có khả năng nhận thấy các dấu hiệu về tình dục ở độ tuổi này. Các bạn đang có một cuộc sống tình dục hăng hái, một ngày nào đó tự nhiên ham muốn tình dục giảm bớt, tần suất quan hệ của vợ chồng giảm hay hững hờ với chuyện chăn gối.
Điều đó không hoàn toàn do tuổi tác mà là tại giảm nội tiết tố nam gây nên. Ở người già, tế bào Leydig ở tinh hoàn giảm nên dù LH của tuyến yên có tăng lên để thúc đẩy tinh hoàn sản sinh testosteron thì cũng không đủ mức độ tế bào Leydig đáp ứng với những kích thích đó.
Mức độ testosteron có ảnh hưởng thúc đẩy ham muốn tình dục và khiến cho quá trình cương dương vật được tốt. Lúc bước vào giai đoạn mãn dục nam, thể hiện rối loạn cương dương thường là 'trên bảo dưới không nghe' hoặc có chất lượng cuộc 'mây mưa' bị giảm sút như xuất tinh sớm, không 'lên đỉnh' hoặc thậm chí 'chưa ra chợ đã hết tiền.
Chất lượng và số lượng tinh trùng giảm: Đối với quý ông sau tuổi 40, chất lượng tinh trùng không còn tốt như thời mười tám đôi mươi. Kinh điển là sức bơi của các con 'loăng quăng' kém đi, hình thái bình thường của tinh trùng giảm khiến cho hiệu quả thụ thai giảm đi vô vàn. Tinh trùng không còn cô đặc và có số mức độ đảm bảo mà loãng hơn, tương đối ít hơn.
Nếu sau tuổi 40 mà bạn thấy tự nhiên hay mệt mỏi, hay cáu gắt, bực bội vô cớ, sức khiến cho việc giảm sút, thiếu nhiệt huyết, rụng tóc, da xạm,… cùng với những trục trặc trong chuyện phòng the như hững hờ hay có cố thì cuộc 'giao ban' đó cũng không đến đầu, đến cuối. Khi đó, chúng ta có thể nghĩ tới tuổi mãn dục nam đã đến.
Testosteron giảm thấp cũng gây ra hàng loạt các rối loạn chuyển hóa trên các tế bào cơ trơn của mạch máu, các biểu hiện thường gặp trên tim mạch như tim đập nhanh, hay hồi hộp, huyết áp thất thường,...
Chỉ số testosteron giảm thấp có khả năng gây cơn ngưng thở về đêm, cơn tỉnh giấc chớp nhoáng cần điều chỉnh sự thông khí gấp rút gây nên chứng ngáy to, khi ngáy mức độ cung cấp oxy lên não giảm nên buổi sáng dậy thường thấy mệt mỏi.
Lượng testosteron giảm tác động làm tăng nội tiết tố Leptine (một chất giúp sản sinh các tế bào mỡ), làm mỡ được tạo thành lắm hơn và tích tụ lại gây hội chứng béo phì, đặc biệt là béo bụng.
Ngược lại với sự tăng trưởng các tế bào mỡ khi testosteron giảm, các khối mức độ không có mỡ như khối mức độ các cơ quan, cơ ngô trên khung xương, dịch ngoài tế bào sẽ giảm sút gây ra hiện tượng cơ bắp teo tóp, trương lực cơ giảm sút nên nhác vận động, dễ mệt mỏi, xương dễ gẫy.
Sự vận động, luyện tập cơ ngô sẽ làm cho lượng testosteron trong cơ thể tăng lên. Do vậy những ông chồng chăm luyện tập thể dục thể thao thì thường được các bà vợ khen hơn trong chuyện phòng the.
Nhưng nếu sự luyện tập đó xì-stress triền miên (như các vận động viên thi đấu) lại hay gặp các hiện tượng về rối loạn cương dương do nội tiết tố testosteron giảm thấp dưới ngưỡng thông thường.
Việc phát hiện ra mãn dục nam sớm giúp bác sĩ cũng như nam giới có những định hướng căn chỉnh thích hợp. Các nghiên cứu cho thấy, có tới gần một nửa số người bệnh không hề có các dấu hiệu thể hiện sự suy giảm về sức khỏe tình dục, đây vốn vẫn được coi là các dấu hiệu sớm của bệnh, trong khi nồng độ testosteron vẫn giảm. Một vài người không tìm hiểu về tình trạng mãn dục nam, họ thường chủ quan, chưa có động thái điều trị tích cực.
Thường thì chỉ lúc có các xuất hiện của sự suy giảm ham muốn tình dục, xuất tinh sớm, rối loạn cương… họ mới thật sự sợ hãi, chạy đôn chạy đáo đi tìm phương phương pháp để điều trị. Tuy nhưng, đa số bệnh nhân nam vì mặc cảm nên họ giấu diếm sự thật, không khai báo rõ với thầy thuốc về những triệu chứng suy nhược sinh dục của mình, chỉ khai những dấu hiệu bệnh lý chung chung.
Chính vi thế, họ thường phải đến khám với lắm thầy thuốc chuyên khoa tim mạch (vì tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim…), chuyên khoa nội tiết (vì đường máu tăng, béo phì…), chuyên khoa tâm thần kinh (vì những biểu hiện của mất ngủ, căng thẳng, trầm uất…). Kết quả là họ phải uống một vốc thuốc mà có nguốn gốc gây ra những triệu chứng đó vẫn chưa được giải quyết.
Về tình dục: nên duy trì đời sống tình dục đầy đủ, tùy tác dụng của từng người, sao cho phù hợp, thoải mái, bảo đảm sức khỏe, không gắng sức quá nhiều. Chia sẻ với bạn tình, có sự cảm thông với nhau không được chê trách vì chỉ cần bị chi phối bởi ngoại cảnh hoặc những cử chỉ, lời nói thì sự cương dương cũng bị ảnh hưởng và khó để sinh hoạt tình dục được. ngoài ra, cần dùng chất bôi trơn để giúp cho việc sinh hoạt tình dục dễ dàng, thuận lợi hơn.
Việc bổ sung các testosteron cho cơ thể kịp thời sẽ giúp các triệu chứng có khả năng phục hồi, khi đầu cho kết luận tốt như sức sống trở lại, cuộc sống vui vẻ, yêu đời hơn, chuyện 'chăn gối' cũng được cải thiện. Không bổ sung testosteron tổng hợp trong thời gian dài vì khi tinh hoàn được cung cấp một chỉ số testosteron ngoại lai vào lắm sẽ giúp cho tinh hoàn 'lười' khiến việc, lâu dần sẽ ngăn cản, tinh hoàn sẽ không tự sản suất testosteron nữa. bổ sung testosteron kéo dài sẽ có một số phản ứng phụ như tăng nguy cơ của ung thư tiền liệt tuyến, ung thư vú,…
Với những quý ông gặp các trình trạng trong chuyện cương dương như cương không đủ để đưa vào hay khó cương, không cương được thì việc sử dụng các thuốc có hiệu quả cương dương (như các thuốc ức chế men PDE5) là điều quan trọng, tuy nhưng các thuốc đó muốn có tác dụng thì phải có ham muốn tình dục mà nội tiết tố testosteron kích thích việc ham muốn tình dục, do vậy cung cấp một mức độ nhỏ testosteron sẽ giúp cho bạn sung mãn hơn.
Khi gặp các trình trạng về rối loạn hoạt động tình dục người lớn tuổi nên đến gặp các chuyên gia chuyên khoa nam học để được tư vấn cũng như dùng các thuốc hỗ trợ. bổ sung testosteron không chỉ làm cho việc tình dục của người lớn tuổi tốt hơn mà nó còn là một mắt xích trong căn chỉnh các bệnh rối loạn chuyển hóa trong cơ thể. Tuy vậy nhưng, việc cung cấp đó ở mỗi đối tượng không giống nhau, và dùng thuốc như con dao hai lưỡi chính vì thế người cao tuổi không được tuy ý mua những thuốc không rõ cội nguồn bên ngoài thị trường.
Điều này không chỉ phòng mãn dục sớm mà còn giúp quý ông lấy lại một phần sinh lực như thời trai trẻ lúc đến tuổi mãn dục tự nhiên. bên cạnh đó, liệu pháp tâm lý là điều không thể thiếu. Do có nhiều đổi thay trong tâm tính nên người lớn tuổi rất dễ nhạy cảm, dễ bị thương tổn.
Do vậy, họ cần được chú trọng, chia sẻ của gia đình và xã hội, đồng thời cần có những công việc thích hợp sau nghỉ hưu để thấy mình không phải là người thừa và vẫn có thể làm được nhiều việc.
Nói tới chất lượng cuộc sống không thể không nói đến đời sống tình dục được tràn đầy, điều hòa ở mỗi độ tuổi không giống nhau. Nội tiết tố có vai trò quyết định nhu cầu cũng như đời sống tình dục ở mỗi giới. Ở nam giới, testosteron tăng thêm ham muốn tình dục, giúp quá trình cương dương vật tốt hơn, số lượng, chất lượng tinh trùng sự ổn định.
Testosteron giảm sút liên quan đến liệu trình lão hóa của tuổi già, trái ngược tuổi càng cao, mọi bộ phận trong cơ thể bị suy thoái, trong đó có thượng thận và tinh hoàn khiến cho nội tiết tố nam giới bị giảm sút theo. Chỉ số testosteron giảm dưới mức bình thường (bình thường 9 - 38nmol/l) sẽ có hàng loạt các triệu chứng xảy ra kèm theo. đó chính là những triệu chứng của thời kỳ mãn dục nam.
Các triệu chứng về tình dục
Các bạn có khả năng nhận thấy các dấu hiệu về tình dục ở độ tuổi này. Các bạn đang có một cuộc sống tình dục hăng hái, một ngày nào đó tự nhiên ham muốn tình dục giảm bớt, tần suất quan hệ của vợ chồng giảm hay hững hờ với chuyện chăn gối.
Điều đó không hoàn toàn do tuổi tác mà là tại giảm nội tiết tố nam gây nên. Ở người già, tế bào Leydig ở tinh hoàn giảm nên dù LH của tuyến yên có tăng lên để thúc đẩy tinh hoàn sản sinh testosteron thì cũng không đủ mức độ tế bào Leydig đáp ứng với những kích thích đó.
Mức độ testosteron có ảnh hưởng thúc đẩy ham muốn tình dục và khiến cho quá trình cương dương vật được tốt. Lúc bước vào giai đoạn mãn dục nam, thể hiện rối loạn cương dương thường là 'trên bảo dưới không nghe' hoặc có chất lượng cuộc 'mây mưa' bị giảm sút như xuất tinh sớm, không 'lên đỉnh' hoặc thậm chí 'chưa ra chợ đã hết tiền.
Chất lượng và số lượng tinh trùng giảm: Đối với quý ông sau tuổi 40, chất lượng tinh trùng không còn tốt như thời mười tám đôi mươi. Kinh điển là sức bơi của các con 'loăng quăng' kém đi, hình thái bình thường của tinh trùng giảm khiến cho hiệu quả thụ thai giảm đi vô vàn. Tinh trùng không còn cô đặc và có số mức độ đảm bảo mà loãng hơn, tương đối ít hơn.
Nếu sau tuổi 40 mà bạn thấy tự nhiên hay mệt mỏi, hay cáu gắt, bực bội vô cớ, sức khiến cho việc giảm sút, thiếu nhiệt huyết, rụng tóc, da xạm,… cùng với những trục trặc trong chuyện phòng the như hững hờ hay có cố thì cuộc 'giao ban' đó cũng không đến đầu, đến cuối. Khi đó, chúng ta có thể nghĩ tới tuổi mãn dục nam đã đến.
Testosteron giảm thấp cũng gây ra hàng loạt các rối loạn chuyển hóa trên các tế bào cơ trơn của mạch máu, các biểu hiện thường gặp trên tim mạch như tim đập nhanh, hay hồi hộp, huyết áp thất thường,...
Chỉ số testosteron giảm thấp có khả năng gây cơn ngưng thở về đêm, cơn tỉnh giấc chớp nhoáng cần điều chỉnh sự thông khí gấp rút gây nên chứng ngáy to, khi ngáy mức độ cung cấp oxy lên não giảm nên buổi sáng dậy thường thấy mệt mỏi.
Lượng testosteron giảm tác động làm tăng nội tiết tố Leptine (một chất giúp sản sinh các tế bào mỡ), làm mỡ được tạo thành lắm hơn và tích tụ lại gây hội chứng béo phì, đặc biệt là béo bụng.
Ngược lại với sự tăng trưởng các tế bào mỡ khi testosteron giảm, các khối mức độ không có mỡ như khối mức độ các cơ quan, cơ ngô trên khung xương, dịch ngoài tế bào sẽ giảm sút gây ra hiện tượng cơ bắp teo tóp, trương lực cơ giảm sút nên nhác vận động, dễ mệt mỏi, xương dễ gẫy.
Sự vận động, luyện tập cơ ngô sẽ làm cho lượng testosteron trong cơ thể tăng lên. Do vậy những ông chồng chăm luyện tập thể dục thể thao thì thường được các bà vợ khen hơn trong chuyện phòng the.
Nhưng nếu sự luyện tập đó xì-stress triền miên (như các vận động viên thi đấu) lại hay gặp các hiện tượng về rối loạn cương dương do nội tiết tố testosteron giảm thấp dưới ngưỡng thông thường.
Điều trị thế nào?
Tuy nhưng, không phải nam giới nào có testosteron giảm cũng là bước vào tuổi mãn dục, hay nam giới cao tuổi nào cũng có testosteron giảm. Có những nam giới lắm tuổi nhưng chuyện phòng the khi nào cũng sung mãn, chúng ta từng biết có những ông bố ở độ tuổi ngoài 80.Việc phát hiện ra mãn dục nam sớm giúp bác sĩ cũng như nam giới có những định hướng căn chỉnh thích hợp. Các nghiên cứu cho thấy, có tới gần một nửa số người bệnh không hề có các dấu hiệu thể hiện sự suy giảm về sức khỏe tình dục, đây vốn vẫn được coi là các dấu hiệu sớm của bệnh, trong khi nồng độ testosteron vẫn giảm. Một vài người không tìm hiểu về tình trạng mãn dục nam, họ thường chủ quan, chưa có động thái điều trị tích cực.
Thường thì chỉ lúc có các xuất hiện của sự suy giảm ham muốn tình dục, xuất tinh sớm, rối loạn cương… họ mới thật sự sợ hãi, chạy đôn chạy đáo đi tìm phương phương pháp để điều trị. Tuy nhưng, đa số bệnh nhân nam vì mặc cảm nên họ giấu diếm sự thật, không khai báo rõ với thầy thuốc về những triệu chứng suy nhược sinh dục của mình, chỉ khai những dấu hiệu bệnh lý chung chung.
Chính vi thế, họ thường phải đến khám với lắm thầy thuốc chuyên khoa tim mạch (vì tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim…), chuyên khoa nội tiết (vì đường máu tăng, béo phì…), chuyên khoa tâm thần kinh (vì những biểu hiện của mất ngủ, căng thẳng, trầm uất…). Kết quả là họ phải uống một vốc thuốc mà có nguốn gốc gây ra những triệu chứng đó vẫn chưa được giải quyết.
Về tình dục: nên duy trì đời sống tình dục đầy đủ, tùy tác dụng của từng người, sao cho phù hợp, thoải mái, bảo đảm sức khỏe, không gắng sức quá nhiều. Chia sẻ với bạn tình, có sự cảm thông với nhau không được chê trách vì chỉ cần bị chi phối bởi ngoại cảnh hoặc những cử chỉ, lời nói thì sự cương dương cũng bị ảnh hưởng và khó để sinh hoạt tình dục được. ngoài ra, cần dùng chất bôi trơn để giúp cho việc sinh hoạt tình dục dễ dàng, thuận lợi hơn.
Việc bổ sung các testosteron cho cơ thể kịp thời sẽ giúp các triệu chứng có khả năng phục hồi, khi đầu cho kết luận tốt như sức sống trở lại, cuộc sống vui vẻ, yêu đời hơn, chuyện 'chăn gối' cũng được cải thiện. Không bổ sung testosteron tổng hợp trong thời gian dài vì khi tinh hoàn được cung cấp một chỉ số testosteron ngoại lai vào lắm sẽ giúp cho tinh hoàn 'lười' khiến việc, lâu dần sẽ ngăn cản, tinh hoàn sẽ không tự sản suất testosteron nữa. bổ sung testosteron kéo dài sẽ có một số phản ứng phụ như tăng nguy cơ của ung thư tiền liệt tuyến, ung thư vú,…
Với những quý ông gặp các trình trạng trong chuyện cương dương như cương không đủ để đưa vào hay khó cương, không cương được thì việc sử dụng các thuốc có hiệu quả cương dương (như các thuốc ức chế men PDE5) là điều quan trọng, tuy nhưng các thuốc đó muốn có tác dụng thì phải có ham muốn tình dục mà nội tiết tố testosteron kích thích việc ham muốn tình dục, do vậy cung cấp một mức độ nhỏ testosteron sẽ giúp cho bạn sung mãn hơn.
Khi gặp các trình trạng về rối loạn hoạt động tình dục người lớn tuổi nên đến gặp các chuyên gia chuyên khoa nam học để được tư vấn cũng như dùng các thuốc hỗ trợ. bổ sung testosteron không chỉ làm cho việc tình dục của người lớn tuổi tốt hơn mà nó còn là một mắt xích trong căn chỉnh các bệnh rối loạn chuyển hóa trong cơ thể. Tuy vậy nhưng, việc cung cấp đó ở mỗi đối tượng không giống nhau, và dùng thuốc như con dao hai lưỡi chính vì thế người cao tuổi không được tuy ý mua những thuốc không rõ cội nguồn bên ngoài thị trường.
Có phòng tránh mãn dục được không?
Mãn dục là một quá trình lão hóa tự nhiên nên không thể phong chống được. Con đối tượng chỉ có khả năng khiến chậm lại tiến trình đó hoặc can thiệp để hiện tượng suy giảm công dụng sinh dục không quá trầm trọng. Những giải pháp áp dụng có rất nhiều song nói chung, ngay từ trẻ, nam giới cần tiến hành đời sống lành mạnh, tập thể dục luôn luôn, ăn uống điều độ, tránh những chất thúc đẩy và độc hại, hạn chế xem phim ảnh khiêu dâm...Điều này không chỉ phòng mãn dục sớm mà còn giúp quý ông lấy lại một phần sinh lực như thời trai trẻ lúc đến tuổi mãn dục tự nhiên. bên cạnh đó, liệu pháp tâm lý là điều không thể thiếu. Do có nhiều đổi thay trong tâm tính nên người lớn tuổi rất dễ nhạy cảm, dễ bị thương tổn.
Do vậy, họ cần được chú trọng, chia sẻ của gia đình và xã hội, đồng thời cần có những công việc thích hợp sau nghỉ hưu để thấy mình không phải là người thừa và vẫn có thể làm được nhiều việc.
Cơ thể thải độc vào thời điểm nào?
Gan và phổi sẽ loại bỏ độc tố tối ưu khi các bạn đang ngủ say từ 23h đến 5h sáng hôm sau.
Theo y học truyền thống Trung Quốc, các cơ quan trong cơ thể con đối tượng hoạt động theo một chu kỳ liên tục hàng ngày. Bổ sung cho cơ thể với các chất dinh dưỡng và năng mức độ, đồng hành bỏ chất thải là biện pháp tự nhiên giúp nó khỏe mạnh. Tuy nhiên, lúc những chất thải không được bỏ, nó sẽ biến thành chất độc và gây hại cho sức khỏe.
Theo Shang Hai Daily, một cơ thể khỏe mạnh thì có khả năng đào thải ra toàn bộ độc tố và chất thải. Tiến sĩ Jiang Zaifeng, chuyên gia tư vấn sức khỏe ở Trung tâm Bao Zhidi TCM Culture Salon, cho biết mỗi cơ quan đều có thời điểm thải độc tố công hiệu khác nhau. 12 kinh tuyến chính (mỗi kinh tuyến tương đương với 2 tiếng) sẽ cung cấp năng chỉ số, thải độc tố tối ưu cho một cơ quan riêng biệt.
5-7h: Ruột già
Bạn có thể ăn nhiều thực phẩm giàu chất xơ để giảm nguy cơ táo bón. Xoa bóp, massage ruột già, vùng bụng dưới nằm bên phía cánh tay phải cũng sẽ giúp cơ quan này thải độc công dụng.
7-11h: Dạ dày và lá lách
Ẳn sáng thời điểm từ 7-9h là tốt hơn cả vì khi này kinh tuyến dạ dày đang làm nhiệm vụ. Bổ sung năng mức độ tràn đầy sẽ giúp dạ dày tiêu hóa hầu hết thức ăn, hấp thụ đủ dinh dưỡng tìm đến kinh tuyến lá lách, cơ quan hoạt động từ 9-11h. Lá lách sẽ chuyển hóa thực phẩm dạ dày hấp thu thành năng lượng. Kết quả là không có thực phẩm thừa nào chuyển hóa thành chất béo nếu nó được gửi đến "dây chuyền sản xuất" đúng lúc.
Tập thở bụng trong tư thế quỳ chân vào buổi sáng có khả năng giúp thúc đẩy máu lưu thông và năng chỉ số trong dạ dày. Do đó, khôi phục sự trao đổi chất và tiêu hóa. món ăn như mật ong, đậu phộng, cà rốt và táo rất tốt cho dạ dày.
11-13h: Tim mạch
Tránh tập thể dục cường độ cao thời điểm này vì có khả năng tác động đến tim mạch. Đồ ăn như nhãn, táo cho bữa trưa giúp cung cấp máu và chất dinh dưỡng phù hợp cho tim. Các bạn cũng nên có giấc ngủ ngắn vào thời điểm này để giúp tim loại bỏ độc tố và hoạt động tốt hơn. Tuy vậy nhưng, ngủ trưa ngay sau khi ăn có năng lực gây khó chịu dạ dày, vì vậy, bạn nên đi bộ 15 phút trước lúc đi ngủ và chỉ nên ngủ không quá nhiều hơn một tiếng.
13-17h: Ruột và bàng quang
Sau lúc ăn trưa và ngủ ngắn, đây là thời gian cho ruột non và bàng quang bắt đầu làm cho việc. Chức năng chính của ruột non là phân phối các dưỡng chất được tiêu hóa.
Nó sẽ gửi chất lỏng đến bàng quang, chất thải tới ruột già và chất dinh dưỡng tới lá lách để tạo máu và năng lượng.
Ruột non là chìa khóa cho sự hấp thu dinh dưỡng, do vậy, tiến sĩ Jiang khuyên bạn nên có bữa trưa dinh dưỡng và nhẹ nhàng dễ hấp thu. Các bạn có khả năng tiến hành một bài tập đơn thuần như đá chân tại bàn để kích hoạt ruột non hoạt động tốt hơn.
Kinh tuyến bàng quang là rất rất cần để bỏ độc tố. toàn bộ chất độc ở các cơ quan khác đều phải tới bàng quang và ra ngoài thông qua nước tiểu. Uống nhiều nước hơn vào thời điểm này có năng lực thúc đẩy quá trình giải độc qua đường nước tiểu.
17-19h: Thận
Độc tố tích lũy trong thận thường đi kèm với phù nề. Chạy bộ hoặc đi bộ thời điểm này có khả năng giúp thận giải độc. thức ăn tốt cho thận bao gồm nấm, tảo bẹ có thể được bổ sung vào bữa tối.
19-21h: Màng ngoài tim
Màng ngoài tim là túi chứa chất lỏng bao bọc tim và rễ của các mạch máu lớn. Con người có thể bị mất ngủ hoặc tức ngực lúc màng ngoài tim không loại độc tố hiệu quả.
23h-5h: Túi mật, gan và phổi
Các túi mật, gan và phổi hoạt động sôi nổi trong thời điểm này. Độc tố được loại bỏ tác dụng nhất cho cả 3 bộ phận này khi con người đang đi vào giấc ngủ sâu. Do đó, lắm tư vấn viên sức khỏe khuyên bạn nên đi ngủ trước 23h. Tiêu thụ các thức ăn như bột yến mạch, quả óc chó hoặc sữa ấm trước khi lên giường có năng lực giúp bạn hồi phục giấc ngủ.
Đăng ký:
Bài đăng (Atom)